Bul mobil menyu orni/ testing....


    Жас әўлад тәрбиясында экомәдениятты қәлиплестириўде ҒХҚ ның орны
    Жас әўлад тәрбиясында экомәдениятты  қәлиплестириўде ҒХҚ ның орны

    ϴмиримизде мәденият үлкен орынға ийе. Жәмийеттиң белсенди ағзасы болыўымызда биз өз алдына сиясий, экономикалық, ҳуқықый, медициналық мәдениятқа ийе болыўымыз керек. Булар бизиң саламат турмыс кешириўимиздиң дереги болса, ҳуқықымызды билиў еркинлигимиздиң кепили болып хызмет етеди. Бир сөз бенен айтқанда бул мәденият нормалары заман менен тең қәдем таслап жасаўымыз ушын зәрүр.

    Жас әўлад тәрбиясында экомәдениятты  қәлиплестириўде ҒХҚ ның орны


    Деген менен айтылғанлар қатарында экомәденияттың да орны үлкен әҳмийетке ийе екенлигин онша есапқа алмаймыз. Биз елеге дейин бизди қоршап турған ана тәбиятқа, ҳайўанат ҳәм өсимликлер дүньясына онша кеўил бөле бермеймиз. Бул мәселелер тек экологлардың жумысындай қараймыз. Тилекке қарсы тийкарғы тиришилигимиздиң дереги болған ана тәбият бизден оларға унамлы қатнаста болыўымызды күтеди. Биз қаншелли тәбиятқа итибар қаратсақ, ол да соншелли өз инамларын бизге усынады. Әзелден инсанларда таза ишимлик суўына, жасаўға қолайлы климит шараятына, қоршаған орталық тазалығы ҳәм басқада тәбийий ресурсларға мүтәжлик болған. Деген менен, бул мүтәжлик бүгинги күнге келип және де артты. Инсанлардың бийпарўалығы ҳәм тәбият ресурсларынан ақылға муўапық пайдаланбаўы ақыбетинде айырым регионаллық машқалалар глобал машқалаға айланып бармақта. Ишимлик суўының патасланыўы ҳәм жетиспеўшилиги, тоғай ҳәм топрақ өнимдарлығы төменлеўи, артықша көлемде шығындылардың пайда болыўы ҳәм зыянсызландырыў машқалалары солар қатарында. Экологиялық машқалалар халық саламатлығына, әсиресе ҳаяллар ҳәм балалар саламатлығына тәсир етип, халық арасында қоршаған орталық пенен байланыслы болған түрли кеселликлерди келтирип шығармақта.

    Орынларда ҒХҚ да экомәдениятты қәлиплестириў бойынша бир қанша илажлар, үгит нәсият жумыслары алып барылып атырған болса да, елеге дейин экологиялық машқалалар қатары баршылық. Керсинше жәмийетимизде пуқаралардың ана тәбиятқа унамсыз қатнас жасаўы ақыбетинде экологиялық машқалалар саны артып бармақта. Хош, буларды сапластырыўда тек үгит нәсият жумыслары жетерли ме екен? Мениң пикиримше тәрбияны балалықтан баслаў керек. Экомәдениятты қәлиплестириў ушын балалар тәлим-тәрбиясында оның әҳмийетин кеңирек түсиндирип барыў көбирек нәтийже береди. ҒХҚ балалар турмысында үлкен орынға ийе екенлигин есапқа алған ҳалда экомәдениятты қәлиплестириўде тийкарғы қурал сыпатында пайдаланыўға болады. Туўры соңғы ўақытлары ғалаба хабар қуралларында экологиялық мәселелер кеңнен жарытылмақта. Бундай бағдардағы материаллар балалар ушын да арнаўлы түрде берилип атыр. Мәселен, балалар ушын Қарақалпақстан телевидениесинде «Сырлы әлем» телеойыны, Қарақалпақстан радиосында «Жанлы тәбият». Ал, балалар ҳәм жас өспиримлер газетасы болған жеткиншекте «Қарлығаш» тәбият газетасы арнаўлы бет формасында берилип барылады. Ал, «Болажон» телеканалы мысалында айтатуғын болсақ, «Боғбон болажон» көрсетиўин атап өтиў орынлы. Деген менен, теле ҳәм радио бағдарламаларында балалар ушын арнаўлы экомәдениятты қәлиплестириўге бағдарланған көрсетиўлер, мультфилмлер, еситтириўлер ҳәм социаллық роликлер санын көбейтиў зәрүрлиги бар. Себеби электрон ҒХҚ ең тәсиршең күшке ийе. Балалар санасына тәсир етиў тәрепиннен де көбирек нәтийже береди. Бир ғана мультфилмлер мысалында алып қарайық. Балалар көбирек ҳайўанатлар туўралы мультфилмлерди көриў арқалы олардың жасаў шәраяты менен танысады, оларға сыртқы тәсирлер, адамлардың тәбиятқа исеп атырған унамсыз ҳарекетлерин көрип жуўмақ шығарады. Бундай мультфилмлер қатарына «Бемби», «Маугли», «Симба», «Музлик даври» ҳәм «Тарзан» сыяқлы басқа да бир қанша тәрбиялық әҳмийети жоқары болған мультфилмлерди киритиўге болады ҳәм бундай мультфилимлер телевидение арқалы көбирек берилип барылса мақсетке муўапық болар еди. Мәселен, «Бемби» мултфилминде ана бала кийиклердиң басынан өткен қыйыншылықлары, зулымлыққа ушраған ҳайўанлардың турмысы шебер ашып бериледи. Бул мультфилмди ҳәр бир бала сүйип тамашалайтуғыны анық. Бул арқалы балалар тәбият ҳаққында, ондағы ҳәр бир ҳайўанат ҳәм өсимликлер дүньясының өз орны бар екенлигин, оларда жасаў ушын гүресиўин, оларға инсанлар тәрепинен көп зыян жетип атырғанын түсинеди. Сондай-ақ, мультфилмди көрген бала оларға жәрдем бериўди, ғамхорлық етиўди мақсет етеди. Себеби балалар ана тәбиятты, ҳайўанлар ҳәм өсимликлерди үлкенлерге қарағанда көбирек жақсы көреди.
    Ал, балалар басылымларында ана тәбиятты қорғаў, тәбият инамларынан үнемли пайдаланыўға бағдарланған, тиришилигимиз дереги болған барлық қоршаған орталық ресурсларына жақсы қатнас жасаўға үйретиўши мақала, қосық, ертек ҳәм гүрриңлер, қәнигелер пикирлери, факт мағлыўматлар көбирек берилип барылса мақсетке муўапық болады. Усы орында балалар ушын өз алдына «Эколог» балалар журналын шығарыўды усыныс еткен болар едим. Бундай журналда балалар экология, ана тәбият ҳаққында дәслепки түсиниклерге ийе болған болар еди. Яғный журналда адамзат ҳәм тәбияттың жанлы-жансыз элементлери менен өз-ара байланысларын сәўлелендириўши материаллар жарытылса мақсетке муўапық болады. Себеби, кишкенелер көбирек қоршаған орталықты үйрениўге, жанлы тәбият сырларын билиўге қызықсынады. Сол тәризде биз балаларды экомәдениятқа қәлиплестирип барған боламыз. Балалықтан тәбиятты сүйген инсанлар келешекте экомәдениятты өзинде қәлиплестирген болары анық.


    Муслима Мамбетниязова
    Бердақ атындағы ҚМУ ниң Магистратура бөлими
    1-курс магистранты

    Elimizde, Megablog bo'limi | 24-mart, 2018 jıl
    Bul bet 1181 ret ko'rildi.


    Reyting: Maqala unadima? Baha beriw sizin' qolın'ızda!
    +1


    Өмирим бәҳәри-әкем ҳәм анам

    Ата-ана өмирдиң гүли емеспе? Олар алтын қуяштың нуры емеспе? Жаратыўшы тәбияттың күни емеспе? Өмирим бәҳәри-әкем ҳәм анам!...

    Әкежан

    Мен ушын қайғырып, қуўансам күлип, Сиз бенен жүрермен бахытқа толып, Мениң ең исенген инсаным болып, Аман-саў жүргейсиз бәрҳә, әкежан!...

    Салықлар балалар нәзеринде

    Өзбекистан Республикасы Мәмлекетлик салық комитети тәрепинен салық билимданлығы ҳәм нызамлылығы бойынша балалар көз-қарасында дәслепки көнликпелерди...

    Саўға таңлаў ушын

    Саўға алыў жақсы, ал саўға бериў оннанда қызық. Саўғаңызды алған жақын адамыңыз сизге миннетдаршылық пенен қарағанда ҳәммеге саўға...

    Уллы ҳәм мүқәддессең, Ғәрез ...

    Мүбәрек болсын жигирма жасың, Ғәрезсиз ел - Өзбекстаным, Бахыт қусың бәлентте қанат қақсын, Уллысаң, муқәддессең Ана-Ўатаным....

Зейин интеллектуал ойыны
   Логикалық сораўлар
    Logikalıq soraw #65
       Juwaplar sani: 6

    Logikalıq soraw #65

    Yapon tilinde "Toģiz"-"Kyu", "Úsh"-"San". Soraw : Yaponlardiñ zamanagòy SMSlerinde 39 sanı qanday mánisti ańlatadı?...

    Logikalıq soraw #64
       Juwaplar sani: 3

    Logikalıq soraw #64

    Men ol dostım menen 16 jasımda tanıstım ha'm sol doslıg'ımız 10 jılg'a sozıldı biraq 10 jıldan son' qısqa waqıt ayralıqta jasadıq. Son' azg'ana mu'ddetten ja'ne...

    Logikalıq soraw #63
       Juwaplar sani: 5

    Logikalıq soraw #63

    Bul kásip iyeleri jumıs waqtında hesh qashan aq reńdegi kiyimlerdi kiymeydi. Siz bul kiyimlerdi jumıs waqtında kiyip ju'riwge biypul bersen'iz de olar bul usınastan bas tartadı. Sebebi bul olar ushın...


 

 Поэзия әлеми
   Поэзиялық қосық қатарлары
  • Kegeyli

    Men o’zge a’lemde ju’rgendeymen-aw,
    O’mir go’zzallıg’ın bilgendeymen-aw,
    Du’nyag’a tap ha’zir kelgendeymen-aw,
    Gu’zde sulıw ko’rinesen’ Kegeyli.

      
    17-aprel, 2013 jıl. 2095 ret ko'rildi


  • İshki debdiw

    “O’tsem eken qay jerinen bul qumnın’?
    Barsam” – degen, “qaysı turg’an iz benen?”.
    Tamshısıman ag’ıp turg’an Jayhunnın’,
    Ten’izge barıwg’a soqpaq izlegen.

      
    07-sentyabr, 2015 jıl. 2340 ret ko'rildi


  • Otajon!

    Dunyoda mehribonim sajdagohimsiz,
    Yo’llarimni yoritguvchi quyoshimsiz,
    Siz men uchun eng aziz eng ulug’ inson,
    Baxtimga siz bor bo’ling aziz otajon.

      
    29-iyul, 2015 jıl. 1775 ret ko'rildi


  • Alg'a qa'dem

    Dostım, o’mirden bolmag’ıl qapa,
    Aldın’g’a aylanar waqıt shen’beri,
    Basın’dı ko’terip, ku’lip bir qara,
    Jaqtılıq shırag’ı ele so’nbedi,

      
    31-iyul, 2015 jıl. 3232 ret ko'rildi


  • Наўқыран әўлад ҳәм сораў белгиси

    Сәлем сизге уллы Наўқыран әўлад ,
    Танысаңыз сораў белги боламан.
    Бир-еки сораўым бар рухсат етиң.
    Жуўап берсең шадлықларға толаман.

      
    26-oktyabr, 2015 jıl. 1283 ret ko'rildi


  • O’mir

    O’mir misli megzer asaw tolqıng’a,
    Shabısına shıdam bersen’ amansan’,
    Ju’zimdeyin sıg’asqan bir solqımg’a,
    Jalg’ızlıqta ju’rgen sayaq nadansan’.

      
    26-mart, 2014 jıl. 2171 ret ko'rildi


 

 Ашық жүрек
   Поэзиялық қосық қатарлары
  • Asıg’ıspan

    Asıg’ıspan barar ma’nzilim uzaq,
    Ele qansha shın’nan asıwım kerek,
    Alda ne qın’ırlıq, duslasar neler,
    Tag’dir a’zel bunnan bermekte da’rek.

      
    16-oktyabr, 2015 jıl. 1687 ret ko'rildi


  • Сени соғиниб…

    Юрак сарҳадларининг энг олис нуқтасида,
    Армонлар макон қурган маҳзунликнинг пастида,
    Висол онлари кечган xотиралар қасдида,
    Соғиниб яшаяпман,сени жоним соғиниб…

      
    02-dekabr, 2015 jıl. 1798 ret ko'rildi


  • Ashıq ju’rek

    Ta’g’dir qatal ko’zlerimde turar qayg’ı,
    Doslar qatal so’zderinde turmaydaw,
    Sag’at qatal bir waqıtta turmaydı,
    Waqıt qatal jaslıg’ımdi urlaydı.

      
    19-mart, 2014 jıl. 2203 ret ko'rildi


  • Ҳижрон

    Нечун қилдинг мени маст-у мастона,
    Шароб билан эмас ишққа девона,
    Нечун севдим сени гўзал жанона,
    Бўлдимку доимо сенга парвона,

      
    20-aprel, 2013 jıl. 1857 ret ko'rildi


 




Allayar Logikalıq soraw #64
Joqari oqiw ornilari
Logikalıq soraw #65
Ha'mmen'izdi qutliqlaymiz juwap: "Thank you yaki Raxmet"
Logikalıq soraw #65
Juwap jazdi: Bawirjan g'a
Duris san kyu degen soz joq. Birsq usi 2 sozdi qosip aytsan Thank you degen sozge uqsap ketkeni ushin raxmet retinde paydalanadi .
Logikalıq soraw #65
Yaponiyada sankyu degen soz joq. Bul thank you agilshin tilindegi soz. Yaponiyada balkim 39- statiyasi bar bolip. Sogan baylanisli jaqsi xam jaman manisti anlatui mumkin.
Нервти сақлаўдың усыллары
ku'ndelikli kerekli mag'liwmat biraq itibar qaratpaymiz
raxmet jumislarinin'izda tabislar
Logikalıq soraw #62
каскадер
Logikalıq soraw #62
Пластелин
Логикалық сораў #47
Tumsigin Qisip oltiredi.
Qaraqalpaqstan radiosı – xalıq xızmetind ...
Sala




Megaline.uz 2012-2018
E-mail: info@megaline.uz
Сайт материалларын рухсатсыз жәриялаў қадаған етиледи.