https://megaline.uz/ ru Sóz qádiri - Megaline.uz DataLife Engine https://megaline.uz/index.php?newsid=173 https://megaline.uz/index.php?newsid=173 Adabiy til – ádebiy til
o‘zbek xalq shevalari – ózbek xalıq dialektleri
turkiy tillar – túrkiy tiller
yozma adabiy til – jazba ádebiy til
yozma adabiy nutq – jazba ádebiy sóylew
og‘zaki adabiy nutq – awızeki ádebiy sóylew
tillar o‘rtasidagi munosabatlar – tiller ortasındaǵı qarım-qatnas
jahon tillari – dúnya tilleri
milliy til – milliy til
davlat tili – mámleketlik til
davlat tili maqomi – mámleketlik til biyligi


Leksikologiya – leksikologiya
leksika – leksika
so‘z ma‘nosi – so‘z mánisi
bir ma‘noli so‘z – bir mánili sóz
ko‘p ma‘noli so‘z – kóp mánili sóz
so‘zning ko’p ma‘noliligi – sózdiń kóp mánililigi
so‘zning bosh ma‘nosi – sózdiń tuwra mánisi
ko‘chma ma’no – tuwra máni
umumlashgan ma’no– ulıwmalıq máni
qo‘shimcha ma’no – awısqan máni
asosiy (neytral) ma’no – tiykarǵı máni
o‘z ma‘nosi – tuwra máni
ko‘chma ma’no (so‘zning ko‘chma ma‘nosi) – awıspalı máni
luǵaviy ma’no – leksikalıq máni
juft – jubaylas
atama – atama túsinik
kasb bildiruvchi so‘zlar – kásiplik (professionallıq) sózler
so‘z tarkibi – sózdiń qurılısı
o‘zak – túbir (túbir sóz)
so‘z o‘zak -negizi (asosi) – sóz tiykarı
o‘zakdosh so‘zlar – túbirles sózler
tasviriy so‘zlar – kórkem shıǵarmalar
tub so‘z – tiykar so’z
yasama so‘z – dórendi so’z
so‘z yasash usullari – sóz jasaw usılları
so‘z qo‘shish usuli – sóz qosılıw usılı
sodda so‘z – dara sóz
qo‘shma so‘z – qospa sóz
juft so‘zlar – jup sózler
takroriy so‘z – tákirar sóz
qisqartma so‘zlar – qısqarǵan sózler
qo‘shib yoziladigan qo‘shma so‘zlar – birikken qospa sózler
ajratib yoziladigam qo‘shma so‘zlar – birikpegen qospa sózler termin,
atama – termin
leksik qatlam (lug’at qatlami) – leksikalıq quram (sózlik quram)
so‘z boyligi – sóz baylıǵı
leksikaning boyish manbalari – leksikanıń bayıw deregi
umumxalq ishlatiladigan adabiy so‘zlar – ulıwma ádebiy sózler
internatsional so‘zlar – internacionallıq sózler
boshqa tillardan o‘zlashtirilgan so‘zlar – basqa tillerden ózlestirilgen sózler
arab-fors so‘zlari – arab-parsı sózleri
rus tilidan kirgan so‘zlar – rus tilinen kirgen sózler
rus tili orqali kirgan so‘zlar – rus tili arqalı kirgen sózler
eskirib qolgan so‘zlar – gónergen sózler
shevaga xos so‘zlar – dialektlik sózler
ishlatilish doirasi cheklangan so‘zlar – qollanılıw órisi sheklengen sózler
yangi paydo bo‘lgan so‘zlar – jańa payda bolǵan sózler
neologizmler – neologizmler
stilistik chegaralangan so‘zlar – stilistikalıq shegaralanǵan sózler
uslubiy neytral so‘zlar – bir stil ushın biytárep sózler
ibora – turaqlı sóz
so‘z yasash – sóz jasalıw
sinonimiya – sinonimiya
sinonimlar (ma’nodosh so‘zlar) – sinonimler
leksik sinonimlar – leksikalıq sinonimler
antonimlar (zid ma‘noli so‘zlar) – antonimler
omonimlar (shakldosh so‘zlar) – omonimler
paronimlar – paronimler
ibora – frazeologiya
frazeologik birliklar – frazeologiyalıq birlikler
frazeologizm, ibora – frazeologizm (turaqlı sóz dizbegi)
frazeologik sinonimlar – frazeologiyalıq sinonimler
morfologik me’yor – morfologiyalıq norma

Imlo – imla
orfografiya – orfografiya
yozuv – jazıw
grafika – grafika
alifbe – álipbe
bosh harf – bas hárip
tutuq belgisi – apostrof
ko‘chish belgisi – ko’shıw belgisi
harf – hárip
husnixat – durıs jazılıw, taza jazıw
so‘zning imlosi – sózdiń imlası
orfogramma – orfogramma
imlo qoidalari – imla qaǵıydaları
so‘zning yozilishi – sózdiń jazılıwı
bo‘g‘in ko‘chirish – buwınlardı ótkermelew
qo‘sh unli harflar – qos dawıslı háripler
qator kelgan bir xil undosh harflar – qatara kelgen bir túr dawıssız hárip
singarmonizm qonuni – únleslik nızamı


Fonetika – fonetika
orfoepiya – orfoepiya
tovush – ses
nutq tovushlari – til sesleri
shovqin – ún; shawqım
un, ovoz, tovush – dawıs
unli – dawıslı
undosh – dawıssız
jarangli – únli
jarangsiz – únsiz
unli tovush – dawıslı ses
undosh tovush – dawıssız ses
jarangli undosh tovush – únli dawıssız ses
jarangsiz undosh tovush – únsiz dawıssız ses
lab undosh tovushi – erinlik dawıssız ses
til undosh tovushi – til dawıssız sesleri
(ochiq unli) – ashıq dawıslı
(yopiq unli) – qısıq dawıslı
(yo‘ǵon undosh tovush) – juwan dawıssız ses
(ingichka undosh tovush) – jińishke dawıssız ses
(yo‘ǵon (qattiq) unli tovushlar) – juwan dawıslı sesler
(ingichka (yumshoq) unli tovushlar) – jińishke dawıslı sesler
cho‘ziq unli tovush – sozılınqı dawıslı
nutq a‘zolari – sóylew aǵzaları
til orqa – til artı
til oldi – til aldı
til o‘rta – til ortası
chuqur til orqa – til artı
lablanmagan – eziwlik
lablangan – erinlik
lablangan unli tovushlar – erinlik dawıslı sesler
lablanmagan unli tovushlar – eziwlik dawıslı sesler
qo‘sh undosh tovush – birgelkili dawıssız ses
kuchli (bosh) urǵu – kúshli pát
keyingi ta‘sir – keyinli tásir
aytilishi – aytılıw (orfoepiya)
tovush almashinishi – dawıs almasıwı
tovush singarmoniyasi – ses únlesligi
urg‘u – pát
so‘z urǵusi – sóz páti
urg‘uli bo‘g‘in – pátli buwın
urǵusiz bo‘g‘in – pátsiz buwın
mantiqiy urǵu – logikalıq pát
bo‘g‘in – buwın
ochiq bo‘g‘in – ashıq buwın
yopiq bo‘g‘in – tuyıq buwın
(ikki tomonlama yopiq bo‘g‘in – qamaw buwın
bo‘g‘inga ajratish – buwınǵa bóliw
bo‘g‘in singarmonizmi – buwın únlesligi

Qo‘shimcha – qosımta
shakl – forma
so‘z yasovchi qo‘shimcha – sóz jasawshı qosımta
unumli – ónimli
unumsiz – ónimsiz
so‘z o‘zgartiruvchi qo‘shimchalar – sóz túrlewshi qosımtalar
so‘z o‘zgartiruvchi qo‘shimchalar – sóz ózgertiwshi qosımtalar
shakl hosil qiluvchi qo‘shimchalar – forma jasawshı qosımtalar
shaxs-son qo‘shimchasi – betlik qosımta
grammatik sinonimlar – grammatikalıq sinonimler
morfologik sinonimlar – morfologiyalıq sinonimler
(yo‘ǵon qo‘shimcha) – juwan qosımta
(ingichka qo‘shimcha) – jińishke qosımta
(yo‘ǵon aytilgan so‘zlar) – juwan aytılǵan sózler
(ingichka aytilgan so‘zlar) – jińishke aytılǵan sózler

Grammatika – grammatika Morfologiya – morfologiya
So‘z turkumlari – sóz shaqapları

mustaqil so‘zlar – mánili sózler
yordamchi so‘zlar – kómekshi sózler

Otlar – atlıq sózler
shaxs bildiruvchi otlar – adam mánisindegi atlıq; adam atları
kasb bildiruvchi otlar – kásip atları
o‘rin bildiruvchi otlar – orın atları
konkret otlar – anıq mánili atlıq
mavhum otlar – abstrakt mánili atlıq
turdosh otlar – ǵalabalıq atlıqlar
atoqli otlar – menshikli atlıqlar
atoqli qo‘shma otlar – menshikli qospa atlıq
ko‘p ma‘noli otlar – kóp mánili atlıqlar
sinonim otlar – sinonim atlıqlar
otlarning qarashlilik shakli – atlıqlardıń tiyislilik forması
otlarning o‘rin shakli – atlıqlardıń orın forması
kichraytirish va erkalash otlari – kishireytiwshi mánili atlıq
kelishik – seplik
turlanish – sepleniw
bosh kelishik – ataw sepligi
qaratqich kelishigi – iyelik sepligi
tushum kelishigi – tabıs sepligi
jo‘nalish kelishigi – barıs sepligi
o‘rin -payt kelishigi – orın sepligi
chiqish kelishigi – shıǵıs sepligi
egalik qo‘shimchalari – tartım qosımtaları (jalǵaw)
kelishik qo‘shimchalari – seplik qosımtalar
sodda turlanish – jay seplew
egalik qo‘shimchali turlanish – tartımlı seplew
jay sepleniw tartımlı sepleniw
ko‘plik qo‘shimchasi – kóplik qosımtalar (jalǵaw)
birlik – birlik san
ko‘plik – kóplik san
otning shaxs-son qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi – atlıqtıń betleniwi
otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi – atlıqtıń tartımlanıwı
sodda otlar – jay atlıq
qo‘shma otlar – qospa atlıq
juft otlar – jup atlıq
takroriy otlar – tákirar atlıq
qisqartma otlar – qısqarǵan atlıqlar
qo‘shib yoziladigan otlar – birikken atlıqlar
ajratib yoziladigan otlar – birikpegen atlıqlar
otlashgan so‘zlar – atawısh sózler
otlarning uslubiy qo‘llanishi – atlıqtiń stillik qollanılıwı

Sifat - kelbetlik
Sifatlar – kelbetlikler
sifat darajalari – kelbetlik dárejeleri
oddiy daraja – jay dáreje
qiyosiy daraja – salıstırıw dáreje
orttirma daraja – arttırıw dáreje
ozaytirma daraja – páseytiw dárejesi
otlashgan sifatlar – atlıqlasǵan kelbetlikler
tub sifat – tiykar kelbetlik
yasama sifat – dórendi kelbetlik
sodda sifat – jay kelbetlik
qo‘shma sifat – qospa kelbetlik
juft sifatlar – jup kelbetlikler
takroriy sifatlar – tákirar kelbetlikler
qo‘shib yoziladigan sifatlar – birikken kelbetlikler
ajratib yoziladigan sifatlar – birikpegen kelbetlikler

Son – sanlıq
raqam – san
arab raqami – arab sanı
rim raqami – rim sanı
miqdor son – esaplıq san
sanoq son – sanaq san
jamlovchi son – jıynaqlaw san
taqsim son – toplaw san
chama son – shamalıq san
kasr son – bólshek san
tartib son – qatarlıq san
hisob so‘zlari – ólshew birlikleri
tub son – dara sanlıq
sodda son – jay sanlıq
qo‘shma son – qospa sanlıq
juft sonlar – jup sanlıq

Olmosh – almasıq
kishilik olmoshi – betlik almasıǵı
o‘zlik olmoshi – ózlik almasıǵı
ko‘rsatish olmoshi – siltew almasıǵı
so‘roq olmoshi – soraw almasıǵı
belgilash olmoshi – belgilew almasıǵı
(jamlov olmoshi) – jámlew almasıǵı
gumon olmoshi – belgisizlik almasıǵı
bo‘lishsizlik olmoshi – bolımsızlıq almasıǵı
sodda olmosh – jay almasıq
qo‘shma olmosh – qospa almasıq
juft olmosh – jup almasıq
takroriy olmosh – tákirar almasıq

Fe’l – feyil sózler
fe’l zamonlari – feyildiń máhálleri
o‘tgan zamon – ótken máhál
uzoq o‘tgan zamon fe’llari – burın bolıp ótken máhál feyilleri
hozirgi zamon – házirgi máhál
aniq o‘tgan zamon – anıq ótken máhál
yaqin o‘tgan zamon – jaqın ótken máhál
uzoq o‘tgan zamon – burınǵi ótken máhál
aniq hozirgi zamon – anıq házirgi máhál
hozirgi-kelasi zamon – házirgi keler máhál
hozirgi zamon davom fe’li – dawamlı házirgi máhál
kelasi zamon – keler máhál
(aniq kelasi zamon) – anıq keler máhál
kelasi zamon gumon fe’li – boljawlı keler máhál
kelasi zamon maqsad fe’li – niyetli keler máhál
shaxs(shaxs-son) – bet
shaxs-son qo‘shimchalari bilan qo‘llanish – betleniw
shaxs-son qo‘shimchalari – betlik qosımtalar
fe’l nisbatlari – feyil dárejeleri
o‘zlik nisbat – ózlik dáreje
majhul nisbat – belgisiz dáreje
orttirma nisbat – ózgelik dáreje
birgalik nisbat – sheriklik dáreje
o‘timli fe’l – awıspalı feyil
o‘timsiz fe’l – awıspasız feyil
bo‘lishli fe’l – bolımlı feyil
bo‘lishsiz fe’l – bolımsız feyil
bo‘lishsizlik qo‘shimchasi – bolımsız qosımta
(ko‘chma ma‘noli fe’l) – awıspalı feyil
ko‘makchi fe’llar – kómekshi feyiller
sodda fe’l – jay qospa feyil
qo‘shma fe’l – qospa feyil
juft fe’l – jup feyil
(qo‘shib yoziladigan qo‘shma fe’llar) – birikken qospa feyiller
(ajratib yoziladigan qo‘shma fe’llar) – birikpegen qospa feyiller
sifatdosh – kelbetlik feyil
ravishdosh – hal feyil
harakat nomi – háreket atı feyili
fe’l mayllari – feyil meyilleri
aniq mayl (xabar mayli) – anıqlıq meyil
buyruq-istak mayl – buyrıq meyil
shart mayl – shárt meyil
maqsad (tilak) mayli – tilek meyil
sinonim fe’llar – sinonim feyiller
otlashuv – atlıqlasıw
otlashgan fe’l – atawısh feyil


Ravish – ráwish
payt ravishi – waqıt ráwish
o‘rin ravishi – orın ráwish
holat ravishi – sın ráwish
miqdor-daraja ravishi – muǵdar-dáreje ráwish
sabab ravishi – sebep ráwish
maqsad ravishi – maqset ráwish
ravishlarda daraja – ráwishtiń dárejeleri
qiyosiy daraja – ráwishtiń salıstırıw dárejesi
ravishning orttirma daraja – ráwishtiń arttırıw dárejesi
sodda ravish – jay ráwish
qo‘shma ravish – qospa ráwish

Yordamchi so‘zlar – kómekshi sózler
bog‘lovchi – dáneker
bog‘lovchi vazifasidagi so‘zlar – dánekerlik xızmettegi sózler
biriktiruvchi bog‘lovchilar – dizbeklewshi dánekerler
ayiruv bog‘lovchisi – awıspalı dáneker
zidlov bog‘lovchisi – qarsılas dáneker
sabab bog‘lovchisi – sebep dáneker
inkor bog‘lovchisi – gezekles dáneker (gá)
(shart bog‘lovchisi)– shárt dáneker
(natija bog‘lovchisi) – nátiyje dáneker
ergashtiruvchi bog‘lovchilar – baǵındırıwshı dáneker
qiyoslash yo‘li bilan bog‘lanish – salıstırmalı baǵınıńqılı
sodda (yakka) bog‘lovchi – dara dáneker
qo‘shma bog‘lovchi – qospa dáneker
takror bog‘lovchilar – tákirar dánekerler
ko‘makchi – tirkewish
sof (asl) ko‘makchilar – túpkilikli tirkewishler
ot ko‘makchilar – atawısh tirkewishler
fe’l ko‘makchilar – feyil tirkewishler
vazifadosh ko‘makchilar – tirkewish xızmettegi sózler
yuklama – janapay
so‘roq-taajjub yuklamasi – soraw janapay
kuchaytiruv yuklamasi – kúsheytiw janapayı
ayiruv-chegaralov yuklamasi – ayırıw-sheklew janapayı
o‘xshatish-qiyoslash yuklamasi – salıstırıw janapayı
(modallik yuklamasi) – modallıq janapay
taqlid so‘zlar – eliklewish sózler
holatga taqlid so‘zlar – ko‘rin iske eliklewish sózler
tovushga taqlid so‘zlar – seske eliklewish sózler
(tub taqlid so‘z) – tiykarǵı eliklewish
sodda taqlid so‘zlar – dara eliklewish sózler
juft taqlid so‘zlar – jup eliklewish sózler
takror taqlid so‘zlar – tákirar eliklewish sózler
undovlar – tańlaq sózler
buyruq-xitob undovlari – buyrıq (imperativ) tańlaq
hissiyot (his-hayajon) undovlari – tuyǵı-sezim tańlaq
sodda undov so‘z – dara tańlaq
takroriy undov so‘z – tákirar tańlaq
modal so‘zlar – modal sózler

Sintaksis – sintaksis

so‘z birikmasi – sóz dizbegi
teng bog‘langan so‘zlar – teń (dizbekli) baylanıstaǵı sózler
moslashuv – kelisiw
boshqaruv – basqarıw
bitishuv – jupkerlesiw
sintaktik bog‘lanish – sintaksislik baylanıs
bosh so‘z – bas sóz
tobe so‘z – baǵınıńqı sóz
tobe – gárezli
tobe bog‘langan so‘zlar – baǵınıńqı baylanıstaǵı sózler
fe’lli birikma – feyil sózli dizbek
fe’lli so‘z birikmasi – feyil sóz dizbegi
otli birikma – atawısh sóz dizbegi
gap – gáp
darak gap – xabar gáp
so‘roq gap – soraw gáp
buyruq gap – buyrıq gáp
undov gap – úndew gáp
gapning grammatik asosi – gáptiń grammatikalıq tiykarı
sodda gap – jay gáp
yoyiq sodda gap – keńeytilgen jay gáp
yiǵiq sodda gap – keńeytilmegen jay gáp
gap bo‘laklari – gap aǵzaları
gapning bosh bo‘laklari – gáptiń bas aǵzaları
gapning ikkinchi darajali bo‘laklari – gáptiń ekinshi dárejeli aǵzaları
grammatik asos – grammatikalıq tiykar
sintaktik vazifa – sintaksislik wazıypa
sintaktik ma’no – sintaksislik máni
ega – baslawısh
kesim – bayanlawısh
ot-kesim – atlıq-bayanlawısh
murakkab kesim – qospa bayanlawısh
aniqlovchi – anıqlawısh
sifatlovchi aniqlovchi – jupkerlesiwshi anıqlawısh
qaratqich(li) aniqlovchi – úylesiwshi anıqlawısh
aniqlovchi aloqasidagi so‘z birikmasi – anıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
to‘ldiruvchi – tolıqlawısh
vositali to‘ldiruvchi – qıya tolıqlawısh
vositasiz to‘ldiruvchi – tuwra tolıqlawısh
to‘ldiruvchi aloqasidagi so‘z birikmasi – tolıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
hol – pısıqlawısh
payt holi – waqıt pısıqlawısh
o‘rin holi – orın pısıqlawısh
sabab holi – sebep pısıqlawısh
maqsad holi – maqset pısıqlawısh
ravish holi – sın pısıqlawısh
shart holi – shárt pısıqlawısh
qiyoslash holi – qarsılas pısıqlawısh
izohlovchi – ayqınlawısh
izohlanmish – ayqınlanıwshı aǵza
hollik aloqasidagi so‘z birikmasi – pısıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
qaratqichli bog‘lanish – úylesiw (izafet)
otli so‘z birikmasi – atawısh sóz dizbegi
kengaytirilgan (yoyiq) aniqlovchi – keńeytilgen anıqlawısh
kengaytirilgan (yoyiq) izohlovchi – keńeytilgen ayqınlawısh
kengaytirilgan (yoyiq) gap bo‘lagi – keńeytilgen gáp aǵzası
o‘rin tartibi – orın tártibi
odatdagi tartib – tuwra orın tártip
o‘zgargan tartib – orın almasıw tártibi;
inversiya – inversiya; ózgergen orın tártibi
bir bosh bo‘lakli gaplar – bir bas aǵzalı gápler
ikki bosh bo‘lakli gaplar – eki bas aǵzalı gápler
(fe’lli bir bosh bo‘lakli gaplar)– feyil bir bas aǵzalı gápler
shaxsi (egasi) ma‘lum gap – iyesi belgili gáp
shaxsi (egasi) noma‘lum gap – iyesi belgisiz gáp
shaxsi umumlashgan gap – iyesi ulıwmalasqan gáp
shaxssiz (egasiz) gap – iyesiz gap
(otli bir bosh bo‘lakli gaplar) – atawısh bir bas aǵzalı gápler
atov gap – ataw gáp
so‘z-gap – sóz-gáp
(so‘roq so‘z-gaplar) – soraw sóz-gápler
undov so‘z-gaplar – tańlaq sóz-gápler
undalma – qaratpa
umumlashtiruvchi so‘zlar – ulıwmalastırıwshı sózler
ko’chirma gap – tuwra gáp
o‘zlashtirma gap – ózlestirilgen gáp
muallif gapi – sóylewshiniń gápi
avtor gapi – avtor gáp
dialog – dialog
luqma; replika – replika
to‘liqsiz gap – tolıq emes gáp
to‘liq gap – tolıq gáp
gapning uyushiq bo‘laklari – gáptiń birgelikli aǵzaları
undalma – qaratpa so’z; qaratpa aǵza
(undalma so‘z-gaplar) – qaratpa sóz-gápler
(tobelanmagan); mustaqil – ǵárezsiz
sodda to’ldiruvchi – jay tolıqlawısh
(sodda otlashgan ega) ???– jay atawısh bayanlawısh
sodda izohlovchi – jay ayqınlawısh
sodda ega – jay baslawısh
sodda fe’l kesim – jay feyil bayanlawısh
(juft aniqlovchi) – jup anıqlawısh
qo‘shma ot kesim – qospa atawısh bayanlawısh
qo‘shma izohlovchi – qospa ayqınlawısh
qo‘shma kesim – qospa bayanlawısh
qo‘shma fe’l kesim – qospa feyil bayanlawısh
qo‘shma to’ldiruvchi – qospa tolıqlawısh
qo‘shma aniqlovchi – qospa anıqlawısh
sifatdosh oboroti – kelbetlik feyil toplamı
sintaktik sinonimlar – sintaksislik sinonimler
ravishdosh oboroti – hal feyil toplamı
ajratilmagan izohlovchi – ayırımlanbaǵan ayqınlawısh
ajratilgan izohlovchi – ayırımlanǵan ayqınlawısh
ajratilgan hol – ayırımlanǵan pısıqlawısh
gapning ajratilgan bo‘laklari – gáptiń ayırımlanǵan aǵzaları
(gapning undalma bo‘lagi) – gáptiń qaratpa aǵzası
(inkor ma‘noli so‘z-gap) – biykarlawshı sóz-gáp
otlashgan fe’lli o‘ram – atawısh feyil toplamı
(ma’qullash) tasdiq ma‘noli so‘z-gap – maqullawshı sóz-gáp
ma’noviy aloqa – mánilik qatnas
kirish so‘z; (kirish bo‘lak) – kiris sóz
(kirish gap) – kiris gáp
(fe’lli o‘ramlar; oborotlar)– feyil toplamları

Qo‘shma gap – qospa gáp

bog‘langan qo‘shma gap – dizbekli qospa gáp
bog‘lovchi yordamida bog‘langan qo‘shma gap – dánekerli dizbekli qospa gáp
ayiruv bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap – dánekerli awıspalı dizbekli qospa gáp
zidlov bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar – qarsılas dizbekli qospa gáp
bir vaqtda yuz beradigan inkor bog‘langan qo‘shma gap – bir waqıtlı mezgilles dizbekli qospa gáp
inkor mazmunli bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap – dánekersiz mezgilles dizbekli qospa gáp
bog‘lovchi yordamida zidlab bog‘langan qo‘shma gap – dánekerli gezekles dizbekli qospa gáp
sabab-natija bog‘langan qo‘shma gap – sebep-nátiyje dizbekli qospa gáp
ketma-ket kelgan inkor mazmunli qo‘shma gaplar – izbe-iz mezgilles dizbekli qospa gápler
inkor asosida bog‘langan qo‘shma gap – mezgilles dizbekli qospa gáp
izohlash asosida bog‘langan qo‘shma gap – túsindirmeli dizbekli qospa gáp
teng ergash gapli qo‘shma gaplar – teń baǵınıńqılı qospa gápler
bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap – dánekersiz dizbekli qospa gáp
bog‘lovchi ohang – dizbeklewshi intonaciya
ohang yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar – intonaciyalıq dizbekli qospa gáp
ergashgan qo‘shma gap – baǵınıńqılı qospa gáp
bosh gap – bas gáp
ergash gap – baǵınıńqı gáp
aniqlovchi ergash gap – anıqlawısh baǵınıńqı gáp
to‘ldiruvchi ergash gap – tolıqlawısh baǵınıńqı gáp
hol ergash gap – pısıqlawısh baǵınıńqı gáp
payt ergash gapli qo‘shma gap – waqıt baǵınıńqılı qospa gáp
sabab ergash gapli qo‘shma gap – sebep baǵınıńqılı qospa gáp
o‘rin ergash gapIi qo‘shma gap – orın baǵınıńqılı qospa gáp
maqsad ergash gapli qo‘shma gap – maqset baǵınıńqılı qospa gáp
holat mazmunidagi ergash gapli qo‘shma gap – sın baǵınıńqılı qospa gáp
shart ergash gapIi qo‘shma gap – shárt baǵınıńqılı qospa gáp
zidlov ergash gapli qo‘shma gap – qarsılas baǵınıńqılı qospa gáp
ketma-ket ergash gapli qo‘shma gaplar – izbe-iz baǵınıńqılı qospa gápler
bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar – kóp baǵınıńqılı qospa gápler
aralash qo‘shma gaplar - aralas qospa gápler


Bog‘lanishli nutq (matn) – baylanıslı sóylew (tekst)

murakkab sintaktik butunlik – qospa sintaksislik pútinlik
asosiy fikr – tiykarǵi pikir
mavzuning mazmuni – temanıń mazmunı
boshlama – baslama (kirisiw)
asosiy qism – tiykarǵı bólim
yangi yo‘l, yangi satr, abzats – taza jol
ketma-ket bog‘lanish – izbe-iz baylanıs
parallel bog‘lanish – parallel baylanıs
kontakt bog‘lanish – kontakt baylanıs
xulosa – juwmaq
tasvir-matn – súwretlew-tekst
muhokama-matnlar – talqılaw teksti

Tinish belgisi – irkilis belgi
(ajratuvchi tinish belgisi) – ajıratıwshı irkilis belgisi
(ayiruvchi tinish belgilari) – bo’liwshi irkilis belgileri
nuqta – noqat
so‘roq belgisi – soraw belgisi
undov belgisi – úndew belgisi
vergul – útir
ikki nuqta – qos noqat
nuqtalar (uch nuqta) – kóp noqat
nuqtali vergul – noqatlı útir defis,
chiziqcha – defis
tire – sızıqsha qavs – qawıs
qo‘shtirnoq – tırnaqsha

Nutq uslublari – til stilleri (sóylew stilleri)

stilistikaning asosi – stilistikanıń tiykarı
stilistik vosita – stillik qural
nutq madaniyati – sóylew mádeniyatı
amaliy uslubiyat – ámeliy stilistika
funktsional uslub – funkcionallıq stil
ilmiy uslub – ilimiy stil
rasmiy uslub – rásmiy stil
kitobiy uslub – kitabıy stil
publitsistik uslub – publicistikalıq stil
badiiy uslub – kórkem ádebiyat stili
poetik uslub – poetikalıq stil
nasriy uslub – prozalıq stil
janrlar uslubi – janrlıq stil
notiqlar uslubi – oratorlar stili
individual uslub – jeke adam stili
uslubiy figura – stillik figura
gazeta stili – gazeta stili
timsollar uslubi – tımsallar stili
iboralar – turaqlı sózler
hikmatli so‘zlar – ushırma sózler
sitata – citata
ellipsis – ellipsis
epitet – epitet
ocherk – ocherk
badiiy tasvir vositalari – kórkem súwretlew qurallları
metafora – metafora
antiteza – antiteza
metonimiya – metonimiya
/// . . . – teńew sinekdoxa – sinekdoxa
takrorlash – qaytalaw
inversiya – inversiya
rasmiy ish qog‘ozlari uslubi – rásmiy is qaǵazları stili
rasmiy hujjatlar – rásmiy hújjetler
rasmiy ish qog‘ozlari – rásmiy is qaǵazları
ish yuritish vositasi – is júrgiziw quralı
aloqa qog‘ozlari – qatnas qaǵazları
me’yor – norma

Lug’at – sózlik
lug’atshunoslik – leksikografiya
lug’at turlari – sózlik túrleri
imlo lug’ati – orfografiyalıq sózlik
tarjima lug’at – awdarma sózlik
ikki tillik (tarjima) lug’at – eki tillik awdarma sózlik
ruscha-qoraqalpoqcha lug’at – russha-qaraqalpaqsha sózlik
izohli lug’at – túsindirme sózlik
sinonimlar lug’ati – sinonimler sózligi
orfoepik lug’at – orfoepiyalıq sózlik
sinonimlar lug’ati – sinonimlik sózlik
imlo lug’ati – imla sózlik (sózligi)
terminlar lug’ati – terminologiyalıq sózlik
frazeologik lug’at – frazeologiyalıq sózlik
shevaga xos so‘zlar lug’ati – dialektlik sózlik
]]> bekan Fri, 21 Mar 2025 10:18:17 +0000 https://megaline.uz/index.php?newsid=172 https://megaline.uz/index.php?newsid=172 Ádebiy til – adabiy til
ózbek xalıq dialektleri –o‘zbek xalq shevalari
túrkiy tiller – turkiy tillar
jazba ádebiy til – yozma adabiy til
jazba ádebiy sóylew – yozma adabiy nutq
awızeki ádebiy sóylew – oǵzaki adabiy nutq
tiller ortasındaǵı qarım-qatnas – tillar o‘rtasidagi munosabatlar
dúnya tilleri – jahon tillari
milliy til – milliy til
mámleketlik til – davlat tili
mámleketlik til biyligi – davlat tili maqomi


Leksikologiya – leksikologiya
leksika – leksika
máni – ma’no
sóz mánisi – so‘z ma‘nosi
awısqan máni – qo‘shimcha ma’no
tiykarǵı máni – asosiy (neytral) ma’no
tuwra máni – bosh ma’no
mánili sóz – ma‘noli so‘z
bir mánili so‘z – bir ma‘noli so‘z
kóp mánili sóz – ko‘p ma‘noli so‘z
sózdiń kóp mánililigi – so‘zning ko‘p ma‘noliligi
sózdiń tuwra mánisi – so‘zning bosh ma‘nosi
leksikalıq máni – luǵaviy ma’no
stilistikalıq shegaralanǵan sózler – stilistik (uslubiy) chegaralangan so‘zlar
túbir (túbir so’z) – o‘zak
túbirles sózler – o‘zak dosh so‘zlar
sózdiń qurılısı – so‘z tarkibi
sózdiń tiykarı – so‘zning asosi (o‘zak -negizi)
tiykar sóz – tub so‘z
kásiplik (professionallıq) sózler – kasb bildiruvchi so‘zlar
kórkem shıǵarmalar – tasviriy so‘zlar (ifodalar)
leksikalıq quram – leksik qatlam
sózlik quram – lug’at qatlami
arab-parsı sózleri – arab-fors so‘zlari
basqa tillerden ózlestirilgen sózler – boshqa tillardan o‘zlashtirilgan so‘zlar
rus tilinen kirgen sózler – rus tilidan kirgan so‘zlar
rus tili arqalı kirgen sózler – rus tili orqali kirgan so‘zlar
internacionallıq sózler – internatsional so‘zlar
gónergen sózler – eskirib qolgan so‘zlar
neologizmler – neologizmlar
dórendi sóz – yasama so‘z
dara sóz – sodda so‘z
jup sózler – juft so‘zlar
qospa sóz – qo‘shma so‘z
tákirar sóz – takroriy so‘z
qısqarǵan sózler – qisqartma so‘zlar
sóz jasaw usılları – so‘z yasash usullari
sóz qosılıw usılı – so‘z qo‘shish usuli
birikken qospa sózler – qo‘shib yoziladigan qo‘shma so‘zlar
birikpegen qospa sózler – ajratib yoziladigan qo‘shma so‘zlar
termin – termin, atama
dialektlik sózler – shevaga xos so‘zlar
kórkem súwretlew – tasviriy ifoda
qollanılıw shegarası sheklengen sózler – ishlatilish doirasi cheklangan so‘zlar
jańa payda bolǵan sózler – yangi paydo bo‘lgan so‘zlar
leksikalıq bayıw derekleri – leksikaning boyish manbalari
ulıwma qollanılatuǵın sózler – umumxalq ishlatiladigan so‘zlar
topar – guruh
turaqlı sóz – ibora
sóz jasalıw – so‘z yasash
sóz baylıǵı – so‘z boyligi
sózdiń tuwra mánisi – so‘zning o‘z ma‘nosi
awıspalı máni – ko‘chma ma’no (so‘zning ko‘chma ma‘nosi)
bir stil ushın biytárep sózler – uslubiy neytral stil
ulıwmalıq máni – umumlashgan ma’no
sinonimler – sinonimlar (ma’nodosh so‘zlar)
antonimler – antonimlar (zid ma‘noli so‘zlar)
omonimler – omonimlar (shakldosh so‘zlar)
paronimler – paronimlar
frazeologiya – ibora
frazeologizm (turaqlı sóz dizbegi) – frazeologizm, ibora
frazeologiyalıq sinonimler – frazeologik sinonimlar
ushırma sózler – hikmatli so‘zlar
leksikalıq sinonimler – leksik sinonimlar
ónimli – unumli
morfologiyalıq norma – morfologik me’yor
morfologiyalıq sinonimler – morfologik sinonimlar
sinonimiya – sinonimiya
termin – termin; atama
frazeologiyalıq birlikler – frazeologik birliklar
baylanıslı ápiwayı sózler – bog‘lanishli oddiy so‘zlar
túsinik – tushuncha
atawısh sózler – otlashgan so‘zlar

Imla – imlo
Álipbe – alifbe
alfavit – alfavit
jazıw – yozuv
hárip – harf
apostrof – tutuq belgisi
bas hárip – bosh harf
ko’shıw belgisi – ko‘chish belgisi
grafika – grafika
orfografiya – orfografiya
durıs jazılıw – husnixat
sózdiń imlası – so‘zning imlosi
orfogramma – orfogramma
imla qaǵıydaları – imlo qoidalari
sózdiń jazılıwı – so‘zning yozilishi
birikken sózler – qo‘shib yoziladigan so‘zlar
birikpegen sózler – ajratib yoziladigan so‘zlar
buwınlardı ótkermelew – bo‘g‘in ko‘chirish
buwınǵa ótkermelew – bo‘g‘in ko‘chirish

Fonetika – fonetika
orfoepiya – orfoepiya
sóylew aǵzaları – nutq a‘zolari
ses – tovush
til sesleri – nutq tovushlari
dawıs – un, ovoz, tovush
dawıslı – unli
dawıssız – undosh
ún – tovush, ovoz; un
únli – jarangli
únsiz – jarangsiz
dawıslı ses – unli tovush
dawıssız ses – undosh tovush
únli dawıssız ses – jarangli undosh tovush
únsiz dawıssız ses – jarangsiz undosh tovush
erinlik dawıssız ses – lab undosh tovushi
eziwlik dawıssız ses -
juwan dawıssız ses – (yo‘g‘on undosh tovush)
jińishke dawıssız ses – (ingichka undosh tovush)
sozılınqı dawıslı – cho‘ziq unli tovush
aytılıw (orfoepiya) – aytilishi
til artı – til orqa
til aldı – til oldi
til ortası – til o‘rta
til artı – chuqur til orqa
dawıs almasıwı – tovush almashinishi
juwan dawıslı sesler – yo‘g‘on (qattiq) unli tovushlar
jińishke dawıslı sesler – ingichka (yumshoq) unli tovushlar
birgelkili dawıssız ses– qo‘sh undosh tovush
qos dawıslı háripler – qo‘sh unli harflar
qatara kelgen bir túr dawıssız hárip – qator kelgan bir xil undosh harflar
eziwlik – lablanmagan
erinlik – lablangan
erinlik dawıslı sesler – lablangan unli tovushlar
eziwlik dawıslı sesler – lablanmagan unli tovushlar
ashıq dawıslı – (ochiq unli)
qısıq dawıslı – (yopiq unli)
shawqım – shovqin
pát – urǵu
buwın – bo‘g‘in
pátli buwın – urg‘uli bo‘g‘in
pátsiz buwın – urǵusiz bo‘g‘in
kúshli pát – kuchli urǵu
ashıq buwın – ochiq bo‘g‘in
tuyıq buwın – yopiq bo‘g‘in
qamaw buwın – (ikki tomonlama yopiq bo‘g‘in)
logikalıq pát – mantiqiy urg‘u
únleslik nızamı – singarmonizm qonuni
buwın únlesligi – bo‘g‘in singarmonizmi
ilgerili tásir – oldingi ta‘sir
keyinli tásir – keyingi ta‘sir
ses únlesligi – tovush singarmoniyasi
buwınǵa bóliw – bo‘g‘inga ajratish

Qosımta – qo‘shimcha
forma – shakl
qosımta (jaǵdaw) – qo‘shimcha
sóz jasawshı qosımta – so‘z yasovchi qo‘shimcha
sóz túrlewshi qosımtalar – so‘z o‘zgartiruvchi qo‘shimchalar
sóz ózgertiwshi qosımtalar – so‘z o‘zgartiruvchi qo‘shimchalar
betlik qosımta – shaxs-son qo‘shimchasi
juwan qosımta – (yo‘ǵon qo‘shimcha)
jińishke qosımta – (ingichka qo‘shimcha)
juwan aytılǵan sózler – (yo‘ǵon aytilgan so‘zlar)
jińishke aytılǵan sózler – (ingichka aytilgan so‘zlar)

Grammatika – grammatika
Morfologiya – morfologiya

Sóz shaqapları – so‘z turkumlari
sóz shaqapları – so‘z turkumlari
mánili sózler – mustaqil so‘zlar
kómekshi sózler – yordamchi so‘zlar

Atlıq (sózler) – otlar

adam atları – shaxs bildiruvchi otlar
adam mánisindegi atlıq – shaxs ma‘nosini bildiruvchi otlar
anıq mánili atlıq – konkret otlar
anıq atlıq
anıq emes atlıq
abstrakt mánili atlıq – mavhum otlar
orın atları – o‘rin bildiruvchi otlar
orın atların jasawshı qosımtalar – o‘rin bildiruvchi otlarni yasovchi qo‘shimchalar
kásip atları – kasb bildiruvchi otlar
kásip atamaların jasawshı qosımtalar – kasb bildiruvchi otlarni yasovchi qo‘shimchalar
ǵalabalıq atlıqlar – turdosh otlar
menshikli atlıqlar –atoqli otlar
tartım qosımtaları (jalǵawlar) – egalik qo‘shimchalari
seplik qosımtaları (jalǵawlar) – kelishik qo‘shimchalari
kóplik qosımtaları (jalǵawlar) – ko‘plik qo‘shimchasi
atlıqtıń betleniwi – otning shaxs-son qo‘shimchalari bilan qo‘llanishi
atlıqtıń tartımlanıwı – otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi
seplik – kelishik
ataw sepligi – bosh kelishik
iyelik sepligi – qaratqich kelishigi
tabıs sepligi – tushum kelishigi
barıs sepligi – jo‘nalish kelishigi
orın sepligi – o‘rin -payt kelishigi
shıǵıs sepligi – chiqish kelishigi
sepleniw – turlanish
jay seplew – sodda turlanish
tartımlı seplew – (egalik qo‘shimchali turlanish)
jay sepleniw – sodda turlanish
tartımlı sepleniw – (egalik qo‘shimchali turlanish)
almasıqlıq sepleniw
atlıqtıń tiyislilik forması – otlarning qarashlilik shakli
kishireytiwshi mánili atlıq – kichraytirish va erkalash otlari
erkeletiwshi mánili atlıq
atlıqtıń stillik qollanılıwı – otlarning uslubiy qo‘llanishi
birlik san – birlik
ko’plik san – ko‘plik
dórendi atlıq – yasama ot
jay atlıq – sodda otlar
qospa atlıq – qo‘shma otlar
birikken atlıqlar – qo‘shib yoziladigan otlar
birikpegen atlıqlar – ajratib yoziladigan otlar
jup atlıq – juft otlar
tákirar atlıq – takroriy otlar
qısqarǵan atlıqlar – qisqartma otlar
menshikli qospa atlıqlar – atoqli qo‘shma otlar
kóp mánili atlıqlar – ko’p ma‘noli otlar
sinonim atlıqlar – sinonim otlar

Kelbetlikler – sifatlar
Zattıń túr-túsi – predmetning belgisi
tiykar kelbetlik – tub sifat
dórendi kelbetlik – yasama sifat
kelbetlik dárejeleri – sifat darajalari
jay dáreje – oddiy daraja
salıstırıw dáreje – qiyosiy daraja
arttırıw dáreje – orttirma daraja
páseytiw dáreje – ozaytirma daraja
jay kelbetlik – sodda sifat
qospa kelbetlik – qo‘shma sifat
jup kelbetlikler – juft sifatlar
tákirar kelbetlikler – takroriy sifatlar
birikken kelbetlikler – qo‘shib yoziladigan sifatlar
birikpegen kelbetlikler – ajratib yoziladigan sifatlar
atlıqlasqan kelbetlikler – otlashgan sifatlar


Sanlıq – son
Esaplıq san – miqdor son
qatarlıq san – tartib son
sanaq san – sanoq son
jıynaqlaw san – jamlovchi son
toplaw san – taqsim son
shamalıq san – chama son
bólshek san – kasr son
dara sanlıq – tub son
jay sanlıq – sodda son
jup sanlıq – juft sonlar
qospa sanlıq – qo‘shma son
ólshew birlikleri – hisob so‘zlari
cifr – raqam
arab sanı – arab raqami
rim sanı – rim raqami

Almasıq – olmosh
betlik almasıǵı – kishilik olmoshi
ózlik almasıǵı – o‘zlik olmoshi
siltew almasıǵı – ko‘rsatish olmoshi
soraw almasıǵı – so‘roq olmoshi
belgilew almasıǵı – belgilash olmoshi
jámlew almasıǵı – (jamlov olmoshi)
belgisizlik almasıǵi – gumon olmoshi
bolımsızlıq almasıǵı (heshkim – heshqaysi) – bo‘lishsizlik olmoshi
jay almasıq – sodda olmosh
qospa almasıq – qo‘shma olmosh
jup almasıq – juft olmosh
tákirar almasıq – takroriy olmosh

Feyil (sózler) – fe’l
feyildiń máhálleri – fe’l zamonlari
ótken máhál – o‘tgan zamon
házirgi máhál – hozirgi zamon
keler máhál – kelasi zamon
anıq ótken máhál – aniq o‘tgan zamon
jaqın ótken máhál – yaqin o‘tgan zamon
burınǵı ótken máhál – uzoq o‘tgan zamon
burın bolıp ótken máhál feyilleri – uzoq o‘tgan zamon fe’llari
anıq házirgi máhál – (aniq hozirgi zamon)
házirgi keler máhál – hozirgi-kelasi zamon
dawamlı házirgi máhál – hozirgi zamon davom fe’li
anıq keler máhál – (aniq kelasi zamon)
boljawlı keler máhál – (kelasi zamon taxmin fe’li)
niyetli keler máhál – kelasi zamon maqsad fe’li
bet – shaxs
betlik qosımtalar – shaxs-son qo‘shimchalari
betleniw – tuslanish
awıspalı feyil – o‘timli fe’l
awıspasız feyil – o‘timsiz fe’l
bolımlı feyil – bo‘lishli fe’l
bolımsız feyil – bo‘lishsiz fe’l
bolımsız forma – bo‘lishsizlik qo‘shimchasi
feyil dárejeleri – fe’l nisbatlari
ózlik dáreje – o‘zlik nisbat
belgisiz dáreje – majhul nisbat
ózgelik dáreje – orttirma nisbat
sheriklik dáreje – birgalik nisbat
awıspali feyil – (ko‘chma fe’l)
kómekshi feyiller – ko‘makchi fe’llar
tolıqsız feyil
kelbetlik feyil – sifatdosh
hal feyil – ravishdosh
háreket atı feyili – harakat nomi
atlıqlasıw – otlashuv
feyil meyilleri – fe’l mayllari
anıqlıq meyil – aniq mayl (xabar mayli)
buyrıq meyil – buyruq-istak mayl
shárt meyil – shart mayl
tilek meyil – (tilak mayli); maqsad mayli
atawısh feyil – otlashgan fe’l
atawısh feyil toplamı – otlashgan fe’l oborotlari
jay qospa feyil – sodda fe’l
qospa feyil – qo‘shma fe’l
jup feyil – juft fe’l
birikken qospa feyiller – (qo‘shib yoziladigan qo‘shma fe’llar)
birikpegen qospa feyiller – ajratib yoziladigan qo‘shma fe’llar
sinonim feyiller – sinonim fe’llar

Ráwish – ravish
waqıt ráwishi – payt ravishi
orın ráwishi – o‘rin ravishi
sın ráwishi (tez – az) – holat ravishi
muǵdar-dáreje ráwishi – miqdor-daraja ravishi
sebep ráwishi – sabab ravishi
maqset ráwishi – maqsad ravishi
ráwishtiń dárejeleri – ravishlarda daraja
ráwishtiń salıstırıw dárejesi – ravishning qiyosiy darajasi
ráwishtiń arttırıw dárejesi – orttirma daraja
jay ráwish – sodda ravish
qospa ráwish – qo‘shma ravish

Kómekshi sózler – yordamchi so‘zlar
dáneker sózler – bog‘lovchilar
dánekerlik xızmettegi sózler – bog‘lovchi vazifasidagi so‘zlar
biriktiriwshi dáneker – biriktiruvchi bog‘lovchi
baǵındırıwshı dáneker – ergashtiruvchi bog‘lovchi
dizbeklewshi dánekerler – biriktiruvchi bog‘lovchilar
awıspalı dáneker – ayiruv bog‘lovchisi
qarsılas dáneker – zidlov bog‘lovchisi
sebep dáneker – sabab bog‘lovchisi
shárt dáneker – (shart bog‘lovchisi)
nátiyje dáneker – (natija bog‘lovchisi)
gezekles dáneker (gá) – inkor bog‘lovchisi
dara dáneker – sodda (yakka) bog‘lovchi
qospa dáneker – qo‘shma bog‘lovchi
tákirar dánekerler – takror bog‘lovchilar
tirkewish – ko’makchi
túpkilikli tirkewishler – sof (tub) ko‘makchilar
atawısh tirkewishler – ot ko‘makchilar
feyil tirkewishler – fe’l ko‘makchilar
tirkewish xızmettegi sózler – vazifadosh ko‘makchilar
janapay – yuklama
soraw janapay – so‘roq yuklamasi
ayırıw-sheklew janapayı – ayiruv-chegaralov yuklamasi
kúsheytiw janapayı – kuchaytiruv yuklamasi
modallıq janapay – (modallik yuklamasi)
eliklewish sózler – taqlid so‘zlar
seske eliklewish sózler – (tovushga taqlid so‘zlar)
kóriniske eliklewish sózler – (ko‘rinishga taqlid so‘zlar)
dara eliklewish sózler – sodda taqlid so‘zlar
jup eliklewish sózler – juft taqlid so‘zlar
tákirar eliklewish sózler – takror taqlid so‘zlar
tańlaq sózler – undovlar
buyrıq (imperativ) tańlaq – buyruq undovlar
tuyǵı-sezim tańlaq – his-hayajon undovlar
turmıs-salt (etiketlik)
tańlaq –
tiykarǵı tańlaq – tub undov so‘z
dara tańlaq – sodda undov so‘z
jup tańlaq – juft undov so‘z
tákirar tańlaq – takroriy undov so‘z
modal sózler – modal so‘zlar

Sintaksis – sintaksis
Dara gáp – sodda gap
sóz dizbegi – so‘z birikmasi
mánilik qatnas – ma’noviy aloqa
sintaksislik máni – sintaktik ma’no
sintaksislik baylanıs – sintaktik bog‘lanish
bas so‘z – bosh so‘z
ǵárezsiz – (tobelanmagan)
ǵárezli sóz – tobe so‘z
úylesiw - izafet
kelisiw – moslashuv
jupkerlesiw – bitishuv
basqarıw – boshqaruv
atawısh sóz dizbegi – otli so‘z birikmasi
feyil sóz dizbegi – fe’lli so‘z birikmasi
teń (dizbekli) baylanıstaǵı sózler – teng bog‘langan so‘zlar
jubaylas – juft
gáp – gap
xabar gáp – darak gap
soraw gáp – so‘roq gap
úndew gáp – undov gap
buyrıq gáp –buyruq gap
jay gáp – sodda gap
keńeytilgen jay gáp – yoyiq sodda gap
keńeytilmegen jay gáp – yiǵiq sodda gap
gáptiń grammatikalıq tiykarı – gapning grammatik asosi
gap aǵzaları – gap bo‘laklari
gáptiń bas aǵzaları – gapning bosh bo‘laklari
gáptiń ekinshi dárejeli aǵzaları – gapning ikkinchi darajali bo‘laklari
baslawısh – ega
bayanlawısh – kesim
feyil sóz dizbegi – fe’lli birikma
atawısh sóz dizbegi – otli birikma
qospa bayanlawısh – murakkab kesim
anıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – aniqlovchi aloqasidagi so‘z birikmasi
atlıq-bayanlawısh – ot-kesim
anıqlawısh – aniqlovchi
jupkerlesiwshi anıqlawısh – sifatlovchi aniqlovchi
úylesiwshi anıqlawısh – qaratqich(li) aniqlovchi
tolıqlawısh – to‘ldiruvchi
tuwra tolıqlawısh – vositasiz to‘ldiruvchi
qıya tolıqlawısh – vositali to‘ldiruvchi
pısıqlawısh – hol
waqıt pısıqlawısh – payt holi
orın pısıqlawısh – o‘rin holi
sebep pısıqlawısh – sabab holi
maqset pısıqlawısh – maqsad holi
sın pısıqlawısh – ravish holi
shárt pısıqlawısh – shart holi
qarsılas pısıqlawısh – to‘siqsizlik holi
pısıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – hol munosabatli so‘z birikmasi
hal feyil toplamı – ravishdosh oboroti
ayqınlawısh – izohlovchi
ayqınlanıwshı aǵza – izohlanmish
kelbetlik feyil toplamı – sifatdosh oboroti
tolıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – to‘ldiruvchi aloqasidagi so‘z birikmasi
keńeytilgen anıqlawısh – (kengaytirilgan (yoyiq) aniqlovchi
keńeytilgen ayqınlawısh – (kengaytirilgan (yoyiq) izohlovchi)
keńeytilgen gáp aǵzası – (kengaytirilgan (yoyiq) gap bo‘lagi)
sintaktaksislik wazıypa – sintaktik vazifa
tuwra gáp – ko’chirma gap
ózlestirilgen gáp – o‘zlashtirma gap
avtor gápi – avtor (muallif) gapi
dialog – dialog
replika – luqma; replika
sóylewshiniń gápi – muallif gapi
tuwra orın tártip – odatdagi tartib
awıspalı orın tártip – o‘zgargan tartib
orın tártibi – o‘rinlashish tartibi
orın almasıw tártibi – o‘zgargan tartib
inversiya – inversiya
tolıq emes gáp – to‘liqsiz gap
tolıq gáp – to’liq gap
gáptiń birgelkili aǵzaları – gapning uyushiq bo‘laklari
ulıwmalastırıwshı sózler – umumlashtiruvchi so‘zlar
úylesiw (izafet) – izofa
qaratpa (so’z; aǵza) – undalma
bir bas aǵzalı gápler – bir bosh bo‘lakli gaplar
eki bas aǵzalı gápler – ikki bosh bo‘lakli gaplar
feyil bir bas aǵzalı gápler – (fe’lli bir bosh bo‘lakli gaplar)
feyil toplamları – (fe’lli o‘ramlar; oborotlar)
iyesi belgili gáp –shaxsi (egasi) ma‘lum gap
iyesi belgisiz gáp –shaxsi (egasi) noma‘lum gap
iyesi ulıwmalasqan gáp – shaxsi umumlashgan gap
iyesiz gap – shaxssiz (egasiz) gap
atawısh bir bas aǵzalı gápler – (otli bir bosh bo‘lakli gaplar)
ataw gáp – atov gap
tańlaq sóz-gápler –
sóz-gápler – so‘z-gaplar
soraw sóz-gápler – (so‘roq so‘z-gaplar)
qaratpa sóz-gápler – (undalma so‘z-gaplar)
maqullawshı sóz-gáp – (tasdiq ma‘noli so‘z-gap)
ayırımlanbaǵan ayqınlawısh – ajratilmagan izohlovchi
ayırımlanǵan ayqınlawısh – ajratilgan izohlovchi
ayırımlanǵan pısıqlawısh – ajratilgan hol
biykarlawshı sóz-gáp – (inkor ma‘noli so‘z-gap)
buyrıq gáp – buyruq gap
gáptiń ayırımlanǵan aǵzaları – gapning ajratilgan bo‘laklari
jay atawısh bayanlawısh – (sodda otlashgan ega)
jay ayqınlawısh – sodda izohlovchi
jay baslawısh – sodda ega
jay feyil bayanlawısh – sodda fe’l kesim
jay tolıqlawısh – sodda to’ldiruvchi
jup anıqlawısh – juft aniqlovchi
kiris aǵza – (kirish bo‘lak)
kiris gáp – (kirish gap)
qospa atawısh bayanlawısh – qo‘shma ot kesim
qospa ayqınlawısh – qo‘shma izohlovchi
qospa bayanlawısh – qo‘shma kesim
qospa feyil bayanlawısh – qo‘shma fe’l kesim
qospa tolıqlawısh – qo‘shma to‘ldiruvchi
qospa anıqlawısh – qo‘shma aniqlovchi
grammatikalıq sinonimler – grammatik sinonimlar

Qospa gáp – qo‘shma gap
dizbekli qospa gáp– bog‘langan qo‘shma gap
dánekerli dizbekli qospa gáp – bog‘lovchi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
biriktiriwshi dánekerli dizbekli qospa gáp – biriktiruv bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
bir waqıtlı mezgilles dizbekli qospa gáp – bir vaqtda yuz beradigan inkor bog‘langan qo‘shma gap
dánekerli awıspalı dizbekli qospa gáp – ayiruv bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
qarsılas dizbekli qospa gáp – zidlov bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
dánekerli gezekles dizbekli qospa gáp – bog‘lovchi yordamida zidlab bog‘langan qo‘shma gap
sebep-nátiyje dizbekli qospa gáp – sabab-natija bog‘langan qo‘shma gap
izbe-iz mezgilles dizbekli qospa gápler – ketma-ket kelgan inkor mazmunidagi qo‘shma gaplar
mezgilles dizbekli qospa gáp – inkor yordamida bog‘langan qo‘shma gap
túsindirmeli dizbekli qospa gáp – izohlash asosida bog‘langan qo‘shma gap
teń baǵınıńqılı qospa gápler – teng ergash gapli qo‘shma gaplar
dánekersiz dizbekli qospa gáp – bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap
dánekersiz mezgilles’ dizbekli qospa gáp – inkor mazmunli bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap
dizbeklewshi intonaciya – bog‘lovchi ohang
intonaciyalıq dizbekli qospa gáp – ohang yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
baǵınıńqılı qospa gáp – ergashgan qo‘shma gap
sın baǵınıńqılı qospa gáp – holat mazmunidagi ergash gapli qo‘shma gap
bas gáp – bosh gap
baǵınıńqı gáp – ergash gap
baǵınıńqı so’z – tobe so‘z
baǵınıńqı baylanıstaǵı sózler – tobe (ergash) bog‘langan so‘zlar
baǵınıńqılı baylanıslı qospa gáp – tobe bog‘langan qo‘shma gap
anıqlawısh baǵınıńqı gáp – aniqlovchi ergash gap
tolıqlawısh baǵınıńqı gáp – to‘ldiruvchi ergash gap
pısıqlawısh baǵınıńqı gáp – hol ergash gap
qarsılas baǵınıńqılı qospa gáp – zidlov ergashgan qo‘shma gap
salıstırmalı baǵınıńqılı qospa gáp – qiyoslash yordamida ergashgan qo‘shma gap
maqset baǵınıńqılı qospa gáp – maqsad ergash gapli qo‘shma gap
sebep baǵınıńqılı qospa gáp – sabab ergash gapli qo‘shma gap
orın baǵınıńqılı qospa gáp – o‘rin ergash gapli qo‘shma gap
waqıt baǵınıńqılı qospa gáp - payt ergash gapli qo‘shma gap
shárt baǵınıńqılı qospa gáp – shart ergash gapIi qo‘shma gap
izbe-iz baǵınıńqılı qospa gápler – ketma-ket ergash gapli qo‘shma gaplar
kóp baǵınıńqılı qospa gápler – bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar
aralas qospa gápler – aralash qo‘shma gaplar
sintaksislik sinonimler – sintaktik sinonimlar

Baylanıslı sóylew – bog‘lanishli nutq
qurama sintaksislik pútinlik – murakkab sintaktik butunlik
tiykarǵi pikir – asosiy fikr
temanıń mazmunı – mavzuning mazmuni kirisiw – boshlama
tiykarǵi bo’lim – asosiy qism
taza jol – yangi yo‘l, yangi satr, abzats
juwmaq – xulosa
izbe-iz baylanıs – ketma-ket bog‘lanish
parallel baylanıs – parallel bog‘lanish
kontakt baylanıs – kontakt bog‘lanish
distant baylanıs – distant bog‘lanish
ápiwayı joba –sodda reja
qurama joba – murakkab reja

Irkilis belgi – tinish belgisi
ajıratıwshı irkilis belgisi – (ajratuvchi tinish belgisi)
bóliwshi irkilis belgileri – (ayiruvchi tinish belgilari)
noqat – nuqta
soraw belgisi – so‘roq belgisi
úndew belgisi – undov belgisi
útir – vergul
qos noqat – ikki nuqta
kóp noqat – nuqtalar, uch nuqta
noqatlı útir – nuqtali vergul
sızıqsha – tire; defis, chiziqcha
qawıs – qavs
tırnaqsha – qo‘shtirnoq

Til stilleri
stilistikanıń tiykarı – stilistikaning asosi
stilistikalıq qural – stilistik vosita
sóylew mádeniyatı – nutq madaniyati
til stilleri – (til uslublari)
sóylew stilleri – nutq uslublari
ilimiy stil – ilmiy uslub
rásmiy stil – rasmiy uslub
rásmiy is qaǵazlar stili – rasmiy ish qog‘ozlari uslubi
kitabıy stil – kitobiy uslub
kórkem ádebiyat stili – badiiy uslub
kórkem súwretlew qurallları – badiiy tasvir vositalari
publicistikalıq stil – publitsistik uslub
poetikalıq stil – poetik uslub
prozalıq stil – nasriy uslub
norma – me’yor
stillik figura – uslubiy figura
tımsallar stili – timsollar uslubi
oratorlar stili – notiqlar uslubi
ocherk – ocherk
gazeta stili – gazeta uslubi
ámeliy stilistika – amaliy uslubiyat
funkcionallıq stil – funktsional uslub
jeke adam stili – individual uslub
is qaǵazlar stili – ish qog‘ozlari uslubi
janrlıq stil – janrlar uslubi
ápiwayı joba – sodda reja
qurama joba – murakkab reja
metafora – metafora
antiteza – antiteza
ellipsis – ellipsis
epitet – epitet
citata – sitata
talqılaw tekstleri – muhokama-matnlar
is qaǵazı – ish qog‘ozi
rásmiy is qaǵazları – rasmiy ish qog‘ozlari
is júrgiziw quralı – ish yuritish vositasi
qatnas qaǵazları – aloqa qog‘ozlari
rásmiy hújjetler – rasmiy hujjatlar

Sózlik – lug’at
Leksikografiya – lug’atshunoslik
orfografiyalıq (imla) sózlik – imlo lug’ati
awdarma sózlik – tarjima lug’at
yeki tillik awdarma sózlik – ikki tillik (tarjima) lug’at
russha-qaraqalpaqsha sózlik – ruscha-qoraqalpoqcha lug’at
túsindirme sózlik – izohli lug’at
sinonimler sózligi – sinonimlar lug’ati
dialektologiyalıq sózlik – shevaga xos so‘zlar lug’ati
frazeologiyalıq sózlik – frazeologik lug’at
orfoepiyalıq sózlik – orfoepik lug’at
terminologiyalıq sózlik – terminlar lug’ati
qaytalaw – takrorlash
taq tańba – toq]]> bekan Fri, 21 Mar 2025 10:15:01 +0000 https://megaline.uz/index.php?newsid=171 https://megaline.uz/index.php?newsid=171 A

adabiy til – ádebiy til
yangi yo‘l, yangi satr, abzats – taza jol
ajratib yoziladigan qo‘shma so‘zlar – birikpegen qospa sózler
(ajratuvchi tinish belgisi) – ajıratıwshı irkilis belgisi
ajratib yoziladigan otlar – birikpegen atlıqlar
ajratib yoziladigan qo‘shma fe’llar – birikpegen qospa feyiller
ajratib yoziladigan sifatlar – birikpegen kelbetlikler
aloqa qog‘ozlari – qatnas qaǵazları
atov gap – ataw gáp
ajratilgan hol – ayırımlanǵan pısıqlawısh
ajratilgan izohlovchi – ayırımlanǵan ayqınlawısh
ajratilmagan izohlovchi – ayırımlanbaǵan ayqınlawısh
alfavit – alfavit
alipbe – álipbe
amaliy uslubiyat – ámeliy stilistika
aniq mayl – anıqlıq meyil
aniq o‘tgan zamon – anıq ótken máhál
aniqlovchi – anıqlawısh
aniqlovchi ergash gap – anıqlawısh baǵınıńqı gáp
antonimlar (zid ma‘noli so’zlar) – antonimler
aniqlovchi aloqasidagi so‘z birikmasi – anıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
antiteza – antiteza
arab-fors so’zlari – arab-parsı sózleri
arab raqami – arab cifrı
aralash qo‘shma gaplar - aralas qospa gápler
asosiy fikr – tiykarǵı pikir
asosiy (neytral) ma’no – tiykarǵı máni
asliy sifat – negizgi kelbetlik
asosiy qism – tiykarǵı bo’lim
atama – atama
atoqli otlar – menshikli atlıqlar
atoqli qo‘shma otlar – menshikli qospa atlıqlar
avtor gap – avtor gápi
ayiruv bog‘lovchisi – awıspalı dáneker
ayiruv-chegaralov yuklamasi – ayırıw-sheklew janapayı
aytilishi – aytılıwı (orfoepiya)

B

badiiy uslub – kórkem ádebiyat stili
badiiy tasvir vositalari - kórkem súwretlew qurallları
boshqaruv – basqarıw
belgilash olmoshi – belgilew almasıǵı
bir bosh bo‘lakli gaplar – bir bas aǵzalı gápler
bir ma‘noli so‘z – bir mánili sóz
bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar – kóp baǵınıńqılı qospa gápler
bir turdagi aniqlovchilar – bir túr anıqlawısh
bir vaqtda yuz beradigan inkor ma‘noli bog‘langan qo‘shma gap – bir waqıtlı mezgilles dizbekli qospa gáp
birgalik nisbat – sheriklik dáreje birlik – birlik san
biriktiruvchi bog‘lovchi – biriktiriwshi dáneker
bitishuv – jupkerlesiw
bog‘langan qo‘shma gap – dizbekli qospa gáp
bog‘lanishli nutq – baylanıslı sóylew
bog‘lanishli so‘zlar – baylanıslı qarapayım sózler
bog‘lovchi – dáneker
bog‘lovchili bog‘langan qo‘shma gap – dánekerli dizbekli qospa gáp
bog‘lovchi vazifasidagi so‘zlar – dánekerlik xızmettegi sózler
bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap – dánekersiz dizbekli qospa gáp
bog‘lovchi ohang – dizbeklewshi intonaciya
biriktiruvchi bog‘lovchilar – dizbeklewshi dánekerler
bosh gap – bas gáp
bosh harf – bas hárip
bosh kelishik – ataw sepligi
bosh so’z – bas sóz
boshlama – baslama (kirisiw)
boshqa tillardan o’zlashtirilgan so’zlar – basqa tillerden ózlestirilgen sózler
buyruq-istak mayl – buyrıq meyil
buyruq gap – buyrıq gáp
buyruq-xitob undovlari – buyrıq (imperativ) tańlaq
bo‘lishli fe’l – bo’lımlı feyil
bo‘lishsiz fe’l – bolımsız feyil
bo‘lishsizlik olmoshi – bolımsızlıq almasıǵı
bo‘lishsizlik qo‘shimchasi – bolımsız qosımta
bo‘g‘in – buwın
bo‘g‘inga ajratish – buwınǵa bóliw
bo‘g‘in ko‘chirish – buwın ótkermelewi
bo‘g‘in singarmonizmi – buwın únlesligi

D

darak gap – xabar gáp
davlat tili – mámleketlik til
davlat tili maqomi – mámleketlik til biyligi
defis (chiziqcha) – defis; sızıqsha
dialog – dialog
dialogik nutq – dialoglıq sóylew

E

ega – baslawısh
egalik qo‘shimchalari – tartım qosımtalar (jalǵaw)
egalik qo‘shimchali turlanish – tartımlı seplew
egalik qo‘shimchali turlanish – tartımlı sepleniw
ellipsis – ellipsis
epitet – epitet
epigraf – epigraf
ergashtiruvchi bog‘lovchi – baǵınıńdırıwshı dáneker
ergash gap – baǵınıńqı gáp
ergash (tobe) so‘z – baǵınıńqı sóz
ergash (tobe) bog‘langan so‘zlar – baǵınıńqı baylanıstaǵı sózler
ergashgan qo‘shma gap – baǵınıńqılı qospa gáp
eskirib qolgan so’zlar – gónergen sózler

F

fe’l – feyil (sózler)
fe’l mayllari – feyil meyilleri
fe’l ko‘makchilar – feyil tirkewishler
fe’l zamonlari – feyildiń máhálleri
(fe’lli bir bosh bo‘lakli gaplar) – feyil bir bas aǵzalı gápler
fe’lli birikma – feyilli birikpe
fe’lli so‘z birikmasi – feyil sóz dizbegi
(fe’lli o‘ramlar; oborotlar)– feyil toplamları
fonetika – fonetika
frazeologik lug’at – frazeologiyalıq sózlik
frazeologik birliklar – frazeologiyalıq birlikler
funktsional uslub – funkcionallıq stil
frazeologik sinonimlar – frazeologiyalıq sinonimler
frazeologizm, ibora – frazeologizm (turaqlı sóz dizbegi)

G

gazeta uslubi – gazeta stili
gap – gáp
gap bo‘laklari – gáp aǵzaları
gapning ajratilgan bo‘laklari – gáptiń ayırımlanǵan aǵzaları
gapning bosh bo‘laklari – gáptiń bas aǵzaları
gapning grammatik asosi – gáptiń grammatikalıq tiykarı
gapning ikkinchi darajali bo‘laklari – gáptiń ekinshi dárejeli aǵzaları
(gapning undalma bo‘lagi) – gáptiń qaratpa aǵzası
gapning uyushiq bo‘laklari – gáptiń birgelkili aǵzaları
grafika – grafika
grammatika – grammatika
grammatik sinonimlar – grammatikalıq sinonimler
grammatik asos – grammatikalıq tiykar
gumon olmoshi – belgisizlik almasıǵı
guruh – topar

H

harakar ma‘nosi – háraket mánisi
harakat nomi – háreket atı feyili
harf – hárip
hikmatli so‘zlar – ushırma sózler
hisob so‘zlari – ólshew birlikleri
hissiyot (his-hayajon) undovlari – tuyǵı-sezim tańlaq
hol – pısıqlawısh
hol ergash gap – pısıqlawısh baǵınıńqı gáp
holat ravishi – sın ráwishi
hollik aloqasidagi so‘z birikmasi – pısıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
hozirgi-kelasi zamon – házirgi-keler máhál
hozirgi zamon – házirgi máhál
hozirgi zamon davom fe’li – dawamlı házirgi máhál
husnixat – durıs jazılıw

I

ibora – turaqlı sóz dizbegi
ikki bosh bo‘lakli gaplar – eki bas aǵzalı gápler
ikki nuqta – qos noqat
ikki tillik (tarjima) lug’at – eki tillik awdarma sózlik
ilmiy uslub – ilimiy stil
imlo – imla
imlo lug’ati – orfografiyalıq sózlik
imlo qoidalari – imla qaǵiydaları
imlo lug’ati – imla sózlik (sózligi)
internatsional so‘zlar – internacionallıq sózler
individual uslub – jeke adam stili
(ingichka aytilgan so’zlar) – jińishke aytılǵan sózler
(ingichka undosh tovush) – jińishke dawıssız ses
(ingichka (yumshoq) unli tovushlar) – jińishke dawıslı sesler
inkor bog‘lovchisi – gezekles dáneker (gá)
inkor bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap – mezgilles dizbekli qospa gáp
(inkor ma‘noli so‘z-gap) – biykarlawshı sóz-gáp
inkor mazmunli bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap – dánekersiz mezgilles dizbekli qospa gáp
inkor yuklamalari – biykarlawshı janapay
inversiya – inversiya
izohlovchi bog‘langan qo‘shma gap – túsindirmeli dizbekli qospa gáp
ish yuritish vositasi – is júrgiziw quralı
izohlovchi – ayqınlawısh
izohlanuvchi bo‘lak – ayqınlanıwshı aǵza
izohli lug’at – túsindirme sózlik
ishlatilish doirasi cheklangan so’zlar – qollanılıw órisi sheklengen sózler
ishonch bildiruvchi modal so‘zlar – isenim bildiriwshi modal sózler

J

jahon tillari – dúnya tilleri
(jamlov olmoshi) – jámlew almasıǵı
jamlovchi son – jıynaqlaw san
janrlar uslubi – janrlıq stili
jarangli – únli
jarangli undosh tovush – únli dawıssız ses
jarangsiz – únsiz
jarangsiz undosh tovush – únsiz dawıssız ses
juft olmosh – jup almasıq
juft fe’l – jup feyil
juft sonlar – jup sanlıq
juft so‘zlar – jup sózler
jo‘nalish kelishigi – barıs sepligi
(juft aniqlovchi) – jup anıqlawısh
juft otlar – jup atlıq
juft taqlid so‘zlar – jup eliklewish sózler
juft sifatlar – jup kelbetlikler
/// . . . – jup tańba
juft undovlar – jup tańlaq

K

kasb bildiruvchi otlar – kásip atları
kasb bildiruvchi otlarni yasovchi qo‘shimchalar – kásip atların jasawshı qosımtalar
kasb bildiruvchi so‘zlar – kásiplik (professionallıq) sózler
kasr son – bólshek san
kelasi zamon – keler máhál
kelishik – seplik
kelishik qo‘shimchalari – seplik qosımtalar
kengaytirilgan (yoyiq) aniqlovchi – keńeytilgen anıqlawısh
kengaytirilgan (yoyiq) izohlovchi – keńeytilgen ayqınlawısh
kengaytirilgan (yoyiq) gap bo‘lagi – keńeytilgen gáp aǵzası
keyingi ta‘sir – keyinli tásir
kesim – bayanlawısh
ketma-ket kelgan inkor ergash gapli qo‘shma gaplar – izbe-iz baǵınıńqılı qospa gápler
ketma-ket inkor ergash gapli qo‘shma gaplar – izbe-izli mezgilles dizbekli qospa gápler
ketma-ket bog‘lanish – izbe-iz baylanıs
kitobiy uslub – kitabıy stil
kirish so‘z; (kirish bo‘lak) – kiris aǵza
(kirish gap) – kiris gáp
kishilik olmoshi – betlik almasıǵı
kichraytirish va erkalash otlari – kishireytiwshi mánili atlıq
konkret otlar – anıq mánili atlıq
kontakt bog‘lanish – kontakt baylanıs
kuchaytirma daraja – arttırıw dárejesi
kuchli (bosh) urg‘u – kúshli pát
kuchaytiruv yuklamasi – kúsheytiw janapayı
ko‘makchi – tirkewish
ko‘makchi fe’llar – kómekshi feyiller
ko‘makchi vazifasidagi so‘zlar – tirkewish xızmettegi sózler
ko‘p ma‘noli otlar – kóp mánili atlıqlar
ko‘p ma‘noli so’z – kóp mánili sóz
ko‘plik – kóplik san
ko‘plik qo‘shimchasi – kóplik qosımtalar
ko‘plik qo‘shimchasi – kóplik jalǵaw
(ko‘rin ishga taqlid so‘zlar)– kórin iske eliklewish sózler
ko‘rsatish olmoshi – siltew almasıǵı
ko‘chirma gap – tuwra gáp (ko‘chma fe’l)? – awıspalı feyil
ko‘chish belgisi – kóshiw belgisi
ko‘chma ma’no (so’zning ko‘chma ma‘nosi) – awıspalı máni

L

lablanmagan – eziwlik
lablangan – erinlik
lablangan unli tovushlar – erinlik dawıslı sesler
lablanmagan unli tovushlar – eziwlik dawıslı sesler
lab undosh tovushi – erinlik dawıssız ses
leksik qatlam – leksikalıq quram
leksik sinonimlar – leksikalıq sinonimler
leksika – leksika
leksikaning boyish manbalari – leksikanıń bayıw derekleri
leksikografiya – leksikografiya
leksikologiya – leksikologiya
luqma; replika – replika
lug’at – sózlik
lug’at qatlami – sózlik quram
lug’atshunoslik – leksikografiya
lug’aviy ma’no – leksikalıq máni

M

majhul nisbat – belgisiz dáreje
maqsad ergash gapli qo‘shma gap – maqset baǵınıńqılı qospa gáp
maqsad holi – maqset pısıqlawısh
(ma’qullash) tasdiq ma‘noli so‘z-gap – maqullawshı sóz-gáp
ma’noviy aloqa – mánilik qatnas
mantiqiy urǵu – logikalıq pát
maqol va matallar – naqıl-maqallar
maqsad ravishi – maqset ráwishi
mavhum otlar – abstrakt mánili atlıq
ma’no – máni
ma‘noli so’z – mánili sóz
metafora – metafora
me’yor – norma
milliy til – milliy til
miqdor-daraja ravishi – muǵdar-dáreje ráwishi
miqdor son – esaplıq san
modal so‘zlar – modal sózler
(modallik yuklamasi) – modallıq janapay
monologik nutq – monologlıq sóylew
morfologik me’yor – morfologiyalıq norma
morfologik sinonimlar – morfologiyalıq sinonimler
morfologiya – morfologiya
moslashuv – kelisiw
muallif gapi – sóylewshiniń gápi
muhokama-matnlar – talqılaw tekstleri
murakkab kesim – qospalanǵan bayanlawısh
murakkab reja – qospalanǵan joba
murakkab sintaktik butunlik – qospalanǵan sintaksislik pútinlik – qospalanǵan jay gáp
mustaqil so’zlar – ǵárezsiz sózler

N

(natija bog‘lovchisi) – nátiyje dáneker
neologizmlar – neologizmler
nisbiy sifat – dórendi kelbetlik
notiqlar uslubi – oratorlar stili
nuqta – noqat
nuqtalar – kóp noqat nuqtali
vergul – noqatlı útir
nutq a‘zolari – sóylew aǵzaları
nutq madaniyati – sóylew mádeniyatı
nutq tovushlari – til sesleri
nutq uslublari – til stilleri (sóylew stilleri)

O

odatdagi tartib – ádettegi (tuwra) tártip
oddiy daraja – jay dáreje
olmosh – almasıq
omonimlar (shakldosh so’zlar) – omonimler
orfoepiya – orfoepiya
orfoepik lug’at – orfoepiyalıq sózlik
orfografiya – orfografiya
orfogramma – orfogramma
orttirma daraja – arttırıw dárejesi
orttirma nisbat – ózgelik dáreje
ot-kesim – atlıq-bayanlawısh
ot ko‘makchilar – atawısh tirkewishler
otlar – atlıq (sózler)
otlarning kichraytirish va erkalash shakli – kishireytiwshi mánili atlıq jasawshı qosımtalar
otlarning qarashlilik shakli – atlıqtıń tiyislilik forması
otlarning uslubiy qo‘llanishi – atlıqtıń stillik qollanılıwı
otlarning o‘rin shakli – atlıqtıń orın forması
otlarning o‘xshatish shakli – atlıqtıń salıstırıw forması
otlashuv – atlıqlasıw
otli birikma – atlıqlı birikpe
otlashgan fe’l – atawısh feyil
otlashgan fe’lli o‘ram – atawısh feyil toplamı
otlashgan so‘zlar – atawısh sózler
otli so‘z birikmasi– atawısh sóz dizbegi
otlashgan sifatlar – atlıqlasǵan kelbetlikler
otning shaxs-son qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi – atlıqtıń betleniwi
otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi – atlıqtıń tartımlanıwı
oǵzaki – awızsha
oǵzaki adabiy nutq – awızeki ádebiy sóylew
ozaytirma daraja – páseytiw dáreje
ocherk – ocherk
ochiq bo‘g‘in – ashıq buwın

P

payt ergash gapli qo‘shma gap – waqıt baǵınıńqılı qospa gáp
payt holi – waqıt pısıqlawısh
parallel bog‘lanish – parallel baylanıs
paronimlar – paronimler
passiv so‘zlar – passiv sózler
payt ravishi – waqıt ráwishi
poetik uslub – poetikalıq stil
portlovchi undoshlar – jarılıwshı dawıssızlar
predmetning belgisi – zattıń túr-túsi
proza uslubi – prozalıq stil
publitsistik uslub – publicistikalıq stil

Q

qaratqichli bog‘lanish – úylesiw (izafet)
qaratqich(li) aniqlovchi – úylesiwshi anıqlawısh
qaratqich kelishigi – iyelik sepligi
qator kelgan bir xil undosh harflar – qatara kelgen bir túr dawıssız hárip
qavs – qawıs
qisqartma otlar – qısqarǵan atlıqlar
qisqartma so‘zlar – qısqarǵan sózler
qiyosiy daraja – salıstırıw dáreje
(qiyoslash holi) ??? – qarsılas pısıqlawısh
qiyoslash yo‘li bilan bog‘lanish – salıstırmalı baǵınıńqılı qospa gáp
qoida – qaǵıyda
qo‘sh unli harflar – qos dawıslı háripler
qo‘shib yoziladigan qo‘shma so’zlar – birikken qospa sózler
qo‘sh undosh tovush – birgelkili dawıssız ses
qo‘shib yoziladigan otlar – birikken atlıqlar
qo‘shib yoziladigan sifatlar – birikken kelbetlikler
qo’shib yoziladigan qo‘shma fe’llar – birikken qospa feyiller
qo‘shimcha – qosımta; jalǵaw
qo‘shma olmosh – qospa almasıq
qo‘shma fe’l – qospa feyil
qo‘shma gap – qospa gáp
qo‘shma son – qospa sanlıq
qo‘shma so’z – qospa sóz
qo‘shma ravish – qospa ráwish
qo‘shtirnoq – tırnaqsha
qo‘shimcha – qosımta
(qo‘shma aniqlovchi) – qospa anıqlawısh
qo‘shma bog‘lovchi – qospa dáneker
qo‘shma fe’l kesim – qospa feyil bayanlawısh
(qo‘shma izohlovchi) – qospa ayqınlawısh
qo‘shma ot kesim – qospa atawısh bayanlawısh
qo‘shma kesim – qospa bayanlawısh
qo‘shma sifat – qospa kelbetlik
(qo‘shma to’ldiruvchi) – qospa tolıqlawısh

R

raqam – cifr
rasmiy ish qog‘ozlari uslubi – rásmiy is qaǵazlar stili
rasmiy uslub – rásmiy stil
ravish – ráwish
ravish (tarz) holi – ráwish pısıqlawısh
rasmiy hujjatlar – rásmiy hújjetler
rasmiy ish qog‘ozlari – rásmiy is qaǵazları
ravishdosh – hal feyil
ravishdosh oboroti – hal feyil toplamı
ravishlarda daraja – ráwishtiń dárejeleri
ravish ergash gapli qo‘shma gap – sın baǵınıńqılı qospa gáp
ravish holi – sın pısıqlawısh
replika (luqma) – replika
rim raqami – rim cifrı
rivoya-matn – tekst
rus tili orqali kirgan so‘zlar – rus tili arqalı kirgen sózler
rus tilidan kirgan so‘zlar – rus tilinen kirgen sózler

S

sabab bog‘lovchisi – sebep dáneker
sabab ergash gapli qo‘shma gap – sebep baǵınıńqılı qospa gáp
sabab holi – sebep pısıqlawısh
sabab-natija bog‘lanishli qo‘shma gap – sebep-nátiyje dizbekli qospa gáp
sabab ravishi – sebep ráwishi
sanoq son – sanaq san
sifatdosh – kelbetlik feyil
sifat darajalari – kelbetlik dárejeleri
sifatdosh oboroti – kelbetlik feyil toplamı
sifat – kelbetlik
sifatlar – kelbetlikler
singarmonizm qonuni – únleslik nızamı
sifatlovchi aniqlovchi – jupkerlesiwshi anıqlawısh
sinonim otlar – sinonim atlıqlar
sinonimik qator – sinonimlik qatar
sinonimiya – sinonimiya
sinonimlar (ma’nodosh so’zlar) – sinonimler
sinonimlar lug’ati – sinonimler sózligi
sintaksis – sintaksis
sintaktik vazifa – sintaksislik wazıypa
sinonim fe’llar – sinonim feyiller
sinonimlar lug’ati – sinonimler sózligi
sintaktik bog‘lanish – sintaksislik baylanıs
sintaktik ma’no – sintaksislik máni
sintaktik sinonimlar – sintaksislik sinonimler
sirg‘aluvchi undoshlar – jabısıwshı reńk
sitata – citata
sodda olmosh – jay almasıq
sodda (yakka) bog‘lovchi – dara dáneker
(sodda ega) – jay baslawısh
sodda fe’l – jay feyil
sodda fe’l kesim – jay feyil bayanlawısh
sodda gap – jay gáp
sodda izohlovchi – jay ayqınlawısh
sodda otlashgan kesim – jay atawısh bayanlawısh
sodda ravish – jay ráwish
sodda sifat – jay kelbetlik
sodda son – jay sanlıq
sodda taqlid so’zlar – dara eliklewish sózler
sodda so‘z – dara sóz
(sodda turlanish) – jay sepleniw
(sodda to’ldiruvchi) – jay tolıqlawısh
sodda reja – ápiwayı joba
sodda undov so‘z – dara tańlaq
sof (asl) ko‘makchilar – túpkilikli tirkewishler
son – sanlıq
stilistik vosita – stilistikalıq qural
stilistik (uslubiy) chegaralangan so’zlar – stilistikalıq shegaralanǵan sózler
stilistikaning asosi – stilistikanıń tiykarı
so‘roq – soraw
so‘roq gap – soraw gáp
so‘roq olmoshi – soraw almasıǵı
so‘roq belgisi – soraw belgisi
so‘roq-taajjub yuklamasi – soraw janapay
(so‘roq so‘z-gaplar) – soraw sóz-gápler
so‘z birikmasi – sóz dizbegi
so’z boyligi – sóz baylıǵı
so‘zlashuv uslubi – sóylew stili
so‘z ma‘nosi – sóz mánisi
so‘z-gap – sóz-gáp
so‘z qo‘shish usuli – sóz qosılıw usılı
so‘zning asosi – sózdiń tiykarı
so’zning bosh ma‘nosi – sózdiń tuwra mánisi
so‘zning imlosi – sózdiń imlası
so‘zning ko’p ma‘noliligi – sózdiń kóp mánililigi
so‘z tarkibi – sózdiń qurılısı
so‘z turkumlari – sóz shaqapları
so‘z o‘zak -negizi – sóz tiykarı
so‘z yasash usullari – sóz jasaw usılları
so‘z yasash – sóz jasalıw
so‘z urǵusi – sózdiń páti
so‘z o’zgartiruvchi qo‘shimchalar – sóz túrlewshi qosımtalar
so‘z o’zgartiruvchi qo‘shimchalar – sóz ózgertiwshi qosımtalar
so‘z yasovchi qo‘shimcha – sóz jasawshı qosımta

T

takror bog‘lovchilar – tákirar dánekerler
takroriy so‘z – tákirar sóz
takror taqlid so‘zlar – tákirar eliklewish sózler
takroriy olmosh – tákirar almasıq
takroriy sifatlar – tákirar kelbetlikler
takroriy undov so‘z – tákirar tańlaq
ta‘kid yuklamasi – modal janapay
taqlid so‘zlar – eliklewish sózler
taqsim son – toplaw san
tarjima lug’at – awdarma sózlik
tartib son – qatarlıq san
tasvir-matn – kórkem tekst
tasviriy ifoda – kórkem súwretlew
tasviriy so‘zlar – súwretlewshi sózler
teng bog‘lovchilar – teń dánekerler
teng ergash gapli qo‘shma gaplar – teń baǵınıńqılı qospa gápler
teng bog‘langan so‘zlar – teń (dizbekli) baylanıstaǵı sózler
termin (atama) – termin
terminlar lug’ati – terminologiyalıq sózlik
til orqa – til artı
til oldi – til aldı
til undosh tovushi – til dawıssız sesleri
til o‘rta – til ortası
tilak mayli – tilek meyil
tillar o‘rtasidagi munosabatlar – tiller ortasındaǵı qarım-qatnas
tilshunoslik – lingvistika
(timsollar uslubi) – tımsallar stili
tinish belgi(si) – irkilis belgi
tire (defis, chiziqcha) – sızıqsha
tobe – ǵárezli
(tobelanmagan); mustaqil – ǵárezsiz
tovush – ses
tovush almashinishi – ses almasıwı
tovush singarmoniyasi – ses únlesligi
tovushga taqlid so‘zlar– seske eliklewshi sózler
tub sifat – tiykar kelbetlik
tub son – dara sanlıq
tub so‘z – tiykar sóz
tub taqlid so‘z – tiykarǵı tańlaq
turdosh otlar – ǵalabalıq atlıqlar
turkiy tillar – túrkiy tiller
turlanish – sepleniw
tuslanish – betleniw
tutuq belgisi – apostrof
tushum kelishigi – tabıs sepligi
tushuncha – túsinik
to‘ldiruvchi – tolıqlawısh
to‘ldiruvchi aloqasidagi so‘z birikmasi – tolıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi
to‘ldiruvchi ergash gap – tolıqlawısh baǵınıńqı gáp
to‘liq gap – tolıq gáp
to‘liqsiz fe’l – tolıq emes feyil
to‘liqsiz gap – tolıq emes gáp
to‘siqsizlik holi – qarsılas pısıqlawısh ???

U

(umumiy adabiy so‘zlar) – ulıwma ádebiy sózler
umumxalq ishlatadigan so’zlar – ulıwma qollanılatuǵın sózler
umumlashtiruvchi so‘zlar – ulıwmalastırıwshı sózler
(umumlashgan ma’no) – ulıwmalıq máni
un (ovoz, tovush) – dawıs
undalma – qaratpa (so’z); qaratpa aǵza
(undalma so‘z-gaplar) – qaratpa sóz-gápler
undov belgisi – úndew belgisi
undov gap – úndew gáp
undov so‘z-gaplar – tańlaq sóz-gápler
undovlar – tańlaq sózler
undosh tovush – dawıssız (ses)
unli – dawıslı
unli tovush – dawıslı ses
unumli – ónimli
unumsiz qo‘shimchalar – ónimsiz qosımtalar
urg‘uli bo‘g‘in – pátli buwın
urǵusiz bo‘g‘in – pátsiz buwın
uslubiy figura – stillik figura
uslubiy neytral stil – bir stil ushın biytárep sózler
uyadosh so‘zlar – túbirles sózler
uyushmagan aniqlovchilar – birgelikli emes anıqlawıshlar
uzoq o‘tgan zamon fe’llari – burın bolıp ótken máhál feyilleri

V

vazifadosh ko‘makchilar – funkcionallıq tirkewishler
vergul – útir
vositali to‘ldiruvchi – qıya tolıqlawısh
vositasiz to‘ldiruvchi – tuwra tolıqlawısh

X

xabar mayli – xabar meyili
xulosa – juwmaq

Y

yangi yo‘l, yangi satr, abzats – jańa jol
yozma adabiy til – jazba ádebiy til
yozuv – jazıw
yangi paydo bo‘lgan so’zlar – jańa payda bolǵan sózler
yaqin o‘tgan zamon – jaqın ótken máhál
yasama sifat – dórendi kelbetlik
yasama so‘z – dórendi so’z
yiǵiq sodda gap – keńeytilmegen jay gáp
yopiq bo‘g‘in – tuyıq buwın
yordamchi so‘z turkumlari – kómekshi sóz shaqapları
yordamchi so’zlar – kómekshi sózler
yoyiq sodda gap – keńeytilgen jay gáp
yozilishi – jazılıwı
yozma adabiy nutq – jazba ádebiy sóylew
yuklama – janapay
(yo‘ǵon aytilgan so’zlar) – juwan aytılǵan sózler
(yo‘ǵon undosh tovush) – juwan dawıssız ses
(yo‘ǵon (qattiq) unli tovushlar) – juwan dawıslı sesler
(yo‘ǵon qo‘shimcha) – juwan qosımta

Z

zamon ma‘nosi – máhál mánisi
zidlov bog‘lovchisi – qarsılas dáneker
zidlash asosida bog‘langan qo‘shma gap – qarsılas dizbekli qospa gáp
zidlov bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap – dánekerli gezekles dizbekli qospa gáp
zidlov ergash gapli qo‘shma gap – qarsılas baǵınıńqılı qospa gáp

O‘

o‘rin bildiruvchi otlarni yasovchi qo‘shimchalar – orındı bildiriwshi atlıqlardı jasawshı qosımtalar
o‘rin ravishi – orın ráwishi
o‘rin -payt kelishigi – orın sepligi
o‘rin bildiruvchi otlar – orın atları
o‘rin ergash gapli qo‘shma gap – orın baǵınıńqılı qospa gáp
o‘rin holi – orın pısıqlawısh
(o‘rinlashish tartibi) – orın tártibi
o‘timli fe’l – аwıspalı feyil
o‘timsiz fe’l – аwıspasız feyil
o‘zgargan tartib – orın almasıw tártibi
o‘tgan zamon – ótken máhál
o’z ma‘nosi – tuwra máni
o‘zak – túbir (túbir so’z)
o‘zak dosh so’zlar – túbirles sózler
o‘zbek xalq shevalari – ózbek xalıq dialektleri
o‘zgargan tartib – ózgergen tártip
o‘zlashtirma gap – ózlestirilgen gáp
o‘zlik nisbat – ózlik dáreje
o‘zlik olmoshi – ózlik almasıǵı

Sh
shakl – forma
shart ergash gapli qo‘shma gap – shárt baǵınıńqılı qospa gáp
(shart bog‘lovchisi) – shárt dáneker
shart holi – shárt pısıqlawısh
shart mayl – shárt meyil
shaxs bildiruvchi otlar – adam mánisindegi atlıq; adam atları
shaxs(shaxs-son) – betlik
shaxs-son qo‘shimchalari bilan qo‘llanish – betleniw
shaxs-son qo‘shimchasi – betlik qosımta
shaxsi (egasi) málum gap – iyesi belgili gáp
shaxsi (egasi) nomálum gap – iyesi belgisiz gáp
shaxsi umumlashgan gap – iyesi ulıwmalasqan gáp
shaxssiz (egasiz) gap – iyesiz gap
shaxs-son qo‘shimchalari – betlik qosımtalar
shevaga xos so‘zlar – dialektlik sózler
shevaga xos so‘zlar lug’ati – dialektlik sózlik
shovqin – shawqım; ún

Ch

chama son – shamalıq san
chiqish kelishigi – shıǵıs sepligi
chiziqcha; tire; defis – sızıqsha
chuqur til orqa – til artı
cho‘ziq unli tovush – sozılınqı dawıslı]]> bekan Fri, 21 Mar 2025 10:09:47 +0000 https://megaline.uz/index.php?newsid=170 https://megaline.uz/index.php?newsid=170 A
abstrakt mánili atlıq – mavhum otlar
adam atları – shaxs nomini bildiruvchi otlar
adam mánisindegi atlıq – shaxs ma‘nosini bildiruvchi otlar
ádebiy til – adabiy til
ádettegi tártip – odatdagi tartib
ajıratıwshı irkilis belgisi – (ajratuvchi tinish belgisi)
álipbe – alifbe
alfavit – alfavit
almasıq – olmosh
ámeliy stilistika – amaliy uslubiyat
ana tili – ona tili
anıq házirgi máhál – (aniq hozirgi zamon)
anıq keler máhál – aniq kelasi zamon)
anıq mánili atlıq – konkret otlar
anıq ótken máhál – aniq o‘tgan zamon
anıqlawısh – aniqlovchi
anıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – aniqlovchi aloqasidagi so‘z birikmasi
anıqlıq meyil – aniq mayl (xabar mayli)
anıqlıq qosımtası – (aniqlikni ifodalovchi qo‘shimcha)
anıqlawısh baǵınıńqı gáp – aniqlovchi ergash gap
antiteza – antiteza
antonimler – antonimlar (zid ma‘noli so‘zlar)
ápiwayı joba – sodda reja
apostrof – tutuq belgisi
arab-parsı sózleri – arab-fors so‘zlari
arab cifrı – arab raqami
aralas qospa gápler – aralash qo‘shma gaplar
arttırıw dárejesi – orttirma daraja
atama – atama; termin
ataw sepligi – bosh kelishik
atawısh bir bas aǵzalı gápler – (otli bir bosh bo‘lakli gaplar)
atawısh feyil – otlashgan fe’l
atawısh feyil toplamı – otlashgan fe’l o‘rami (oboroti)
atawısh sózler – otlashgan so‘zlar
atawısh sóz dizbegi – otli so‘z birikmasi
atawısh tirkewishler – ot ko‘makchilar
atlıq (sózler) – otlar
atlıq bayanlawısh – ot kesim
atlıqlasqan kelbetlikler – otlashgan sifatlar
atlıqlasıw – otlashuv
atlıqtıń betleniwi – otning shaxs-son qo‘shimchalari bilan qo‘llanishi
atlıqtıń tartımlanıwı – otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi
ataw gáp – atov gap
ayırımlanbaǵan ayqınlawısh – ajratilmagan izohlovchi
ayırımlanǵan ayqınlawısh – ajratilgan izohlovchi
ayırımlanǵan pısıqlawısh – ajratilgan hol
ayırıw-sheklew janapay – ayiruv-chegaralov yuklamasi
ayqınlawısh – izohlovchi
ayqınlanıwshı aǵza – izohlanmish
aytılıwı (orfoepiya) – aytilishi
avtor gápi – muallif (avtor) gapi
awdarma sózlik – tarjima lug’at
awısqan máni – ko‘chma ma’no
awıspalı dáneker – ayiruv bog‘lovchisi awıspalı feyil – ko‘chma fe’l
awıspalı máni – ko‘chma ma’no
awızeki ádebiy sóylew – oǵzaki adabiy nutq
ashıq buwın – ochiq bo‘g‘in
ashıq dawıslı – ochiq unli

B

baǵındırıwshı dáneker – ergashtiruvchi bog‘lovchi
baǵınıńqı gáp – ergash gap
baǵınıńqı sóz – tobe so‘z
baǵınıńqı baylanıstaǵı sózler – tobe (eragash) bog‘langan so‘zlar
baǵınıńqılı qospa gáp – ergashgan qo‘shma gap
baǵınıńqılı baylanıslı qospa gáp – tobe bog‘langan qo‘shma gap
barıs sepligi – jo‘nalish kelishigi
bas hárip – bosh harf
bas sóz – bosh so‘z
baslama (kirisiw) – boshlama, kirish
baslawısh – ega
basqa tillerden ózlestirilgen sózler – boshqa tillardan o‘zlashtirilgan so‘zlar
basqarıw – boshqaruv
bayanlawısh – kesim
belgilew almasıǵı – belgilash olmoshi
belgisiz dáreje – majhul nisbat
belgisizlik almasıǵı – gumon olmoshi
bet – shaxs
betleniw – tuslanish
betlik almasıǵı – kishilik olmoshi
betlik jalǵaw– shaxs-son qo‘shimchasi
bir bas aǵzalı gápler – bir bosh bo‘lakli gaplar
bir mánili sóz – bir ma‘noli so‘z
bir waqıtlı mezgilles dizbekli qospa gáp –
birgelkili dawıssız ses – qo‘sh undosh tovush
birikken atlıqlar – qo‘shib yoziladigan otlar
birikken kelbetlikler – qo‘shib yoziladigan sifatlar
birikken qospa feyiller – qo‘shib yoziladigan qo‘shma fe’llar
birikpegen atlıqlar – ajratib yoziladigan otlar
birikpegen kelbetlikler – ajratib yoziladigan sifatlar
birikpegen qospa feyiller – ajratib yoziladigan qo‘shma fe’llar
birikpegen qospa sózler – ajratib yoziladigam qo‘shma so‘zlar
biriktiriwshi dáneker – biriktiruvchi bog‘lovchi
burınǵı ótken máhál – uzoq o‘tgan zamon
birlik san – birlik
biykarlawshı janapay – inkor yuklamalari
biykarlawshı sóz-gáp – (inkor ma‘noli so‘z-gap)
bolımlı feyil – bo‘lishli fe’l
bolımsız feyil – bo‘lishsiz fe’l
bolımsız qosımta – bo‘lishsizlik qo‘shimchasi
bolımsızlıq almasıǵı – bo‘lishsizlik olmoshi bo’liwshi
irkilis belgileri – (ajratuvchi tinish belgilari)
bólshek san – kasr son
boljawlı keler máhál – kelasi zamon gumon fe’li
boljawshı máni – gumon ma‘nosi
burın bolıp ótken máhál feyilleri – uzoq o‘tgan zamon fe’llari
buyrıq gáp – buyruq gap
buyrıq meyil – buyruq-istak mayl
buyrıq (imperativ) tańlaq sózler – buyruq undovlar
buwın – bo‘g‘in
buwınǵa ótkermelew – bo‘g‘in ko‘chirish
buwınlardı ótkermelew – bo‘g‘inlarni ko‘chirish
buwınǵa bóliw – bo‘g‘inga ajratish
buwın únlesligi – bo‘g‘in singarmonizmi

D
dánekerli awıspalı dizbekli qospa gáp – ayiruv bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
dánekerli dizbekli qospa gáp – bog‘lovchili bog‘langan qo‘shma gap
dánekerli gezekles dizbekli qospa gáp – zidlov bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
dánekerlik xızmettegi sózler – bog‘lovchi vazifasidagi so‘zlar
dánekersiz dizbekli qospa gáp – bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap
dánekersiz mezgilles dizbekli qospa gáp – inkor mazmunli bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap
dánekersiz dizbekli qospa gáp – bog‘lovchisiz bog‘langan qo‘shma gap
dánekerli dizbekli qospa gáp – bog‘lovchi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
dara dáneker – sodda (yakka) bog‘lovchi
dara eliklewish sózler – sodda taqlid so‘zlar
dara sanlıq – tub son
dara sóz – sodda so‘z
dara tańlaq – sodda undov so‘z
dawamlı házirgi máhál – hozirgi zamon davom fe’li
dawıs – un, ovoz, tovush
dawıs almasıwı – tovush almashinishi
dawıslı (ses) – unli (tovush)
dawıssız (ses) – undosh (tovush)
defis – defis, chiziqcha
dialektlik sózler – shevaga xos so‘zlar
dialektologiyalıq sózlik – shevaga xos so‘zlar lug’ati
dialog – dialog
distant baylanıs – distant bog‘lanish
dizbeklewshi intonaciya – bog‘lovchi ohang dizbekli
qospa gáp – bog‘langan qo‘shma gap
dizbeklewshi dánekerler – biriktiruvchi bog‘lovchilar
dórendi sóz – yasama so‘z
dórendi kelbetlik – yasama sifat
dúnya tilleri – jahon tillari
durıs jazıw (jazılıw) – husnixat
durıs sóylew – to‘ǵri nutq

E

ellipsis – ellipsis epitet – epitet

F

feyil bir bas aǵzalı gápler – (fe’lli bir bosh bo‘lakli gaplar)
feyil – fe’l
feyil dárejeleri – fe’l nisbatlari
feyil meyilleri – fe’l mayllari
feyil sóz dizbegi – fe’lli so‘z birikmasi
feyil tirkewishler – fe’l ko‘makchilar
feyil toplamları – (fe’lli o‘ramlar; oborotlar)
feyildiń máhálleri – fe’l zamonlari
feyilli birikpe – fe’lli birikma
fonetika – fonetika
forma – shakl frazeologiya – ibora
frazeologiyalıq sinonimler – frazeologik sinonimlar
frazeologiyalıq sózlik – frazeologik lug’at
frazeologiyalıq birlikler – frazeologik birliklar
frazeologizm (turaqlı sóz dizbegi) – frazeologizm, ibora
funkcionallıq stil – funktsional uslub

G

ǵana – gina
gazeta stili – gazeta uslubi
gáp – gap
gáp aǵzaları – gap bo‘laklari
gáptiń ayırımlanǵan aǵzaları – gapning ajratilgan bo‘laklari
gáptiń bas aǵzaları – gapning bosh bo‘laklari
gáptiń birgelkili aǵzaları – gapning uyushiq bo‘laklari
gáptiń ekinshi dárejeli aǵzaları – gapning ikkinchi darajali bo‘laklari
gáptiń grammatikalıq tiykarı – gapning grammatik asosi
gáptiń qaratpa aǵzası – (gapning undalma bo‘lagi)
gezekles dáneker (gá) – inkor bog‘lovchisi
gónergen sózler – eskirib qolgan so‘zlar
grafika – grafika
grammatika – grammatika
grammatikalıq sinonimler – grammatik sinonimlar
grammatikalıq tiykar – grammatik asos

Ǵ

ǵalabalıq atlıqlar – turdosh otlar
ǵárezli – tobe
ǵárezsiz – mustaqil

H

hal feyil – ravishdosh
hal feyil toplamı – ravishdosh oboroti
háreket atı feyili – harakat nomi
háreket mánisi – harakar ma‘nosi
hárip – harf
házirgi-keler máhál – hozirgi-kelasi zamon
házirgi máhál – hozirgi zamon

X

xabar gáp – darak gap

I

ilgerili tásir – oldingi tásir
inversiya – inversiya
ilimiy stil – ilmiy uslub
imla – imlo
imla qaǵıydaları – imlo qoidalari
imla sózligi – imlo lug’ati
internacionallıq sózler – internatsional so‘zlar
irkilis belgi – tinish belgi
is júrgiziw quralı – ish yuritish vositasi
is qaǵazı – ish qog‘ozi
is qaǵazlar stili – ish qog‘ozlari uslubi
iyelik sepligi – qaratqich kelishigi

iyesi belgili gáp –shaxsi (egasi) málum gap
iyesi belgisiz gáp –shaxsi (egasi) nomálum gap
iyesi ulıwmalasqan gáp – shaxsi umumlashgan gap
iyesiz gap – shaxssiz (egasiz) gap
izbe-iz baǵınıńqılı qospa gápler – ketma-ket ergash gapli qo‘shma gaplar
izbe-izli mezgilles dizbekli qospa gápler – ketma-ket kelgan bog‘langan qo‘shma gaplar

J

jabısıwshı reńk – sirǵaluvchi undoshlar
jalǵaw – qo‘shimcha
jaqın ótken máhál – yaqin o‘tgan zamon
jámlew almasıǵı – (jamlov olmoshi)
janapay – yuklama
jańa jol – yangi yo‘l, yangi satr, abzats
janrlıq stili – janrlar uslubi
jańa payda bolǵan sózler – yangi paydo bo‘lgan so‘zlar
jay almasıq – sodda olmosh
jay atawısh bayanlawısh – sodda ot kesim
jay ayqınlawısh – sodda izohlovchi
jay baslawısh – sodda ega jay dáreje – oddiy daraja
jay gáp – sodda gap
jay feyil – sodda fe’l
jay feyil bayanlawısh – sodda fe’l kesim
jay kelbetlik – sodda sifat
jay ráwish – sodda ravish
jay sanlıq – sodda son
jay seplew – sodda turlanish
jay tolıqlawısh – sodda to’ldiruvchi
jazba ádebiy sóylew – yozma adabiy nutq
jazba ádebiy til – yozma adabiy til
jazıw – yozuv
jazılıwı – yozilishi
jarılıwshı reńk – portlovchi undoshlar
jeke adam stili – individual(xususiy) uslub
jińishke aytılǵan sózler – (ingichka aytilgan so‘zlar)
jińishke dawıssız ses – (ingichka (yumshoq) undosh tovush)
jińishke qosımta – (ingichka qo‘shimcha)
jıynaqlaw san – jamlovchi son
jupkerlesiw – bitishuv
jubaylas – juftlash
jup almasıq – juft olmosh
jup anıqlawısh – juft aniqlovchi
jup atlıq – juft otlar
jup feyil – juft fe’l
jup kelbetlikler – juft sifatlar
jup sanlıq – juft sonlar
jup sózler – juft so‘zlar
jup tańba –
jup tańlaq – juft undovlar
jup eliklewish sózler – juft taqlid so‘zlar
juwan aytılǵan sózler – yo‘g‘on aytilgan so‘zlar
jupkerlesiwshi anıqlawısh – sifatlovchi aniqlovchi
juwan dawıslı sesler – yo‘g‘on (qattiq) unli tovushlar
juwan dawıssız ses – yo‘g‘on (qattiq) undosh tovush
juwan qosımta – yo‘g‘on qo‘shimcha
juwmaq – xulosa

K

kásip atları – kasb bildiruvchi otlar
kásip atamaların jasawshı qosımtalar – kasb bildiruvchi otlarni yasovchi qo‘shimchalar
kásiplik (professionallıq) sózler – kasb bildiruvchi so‘zlar
kelbetlikler – sifatlar
kelbetlik dárejeleri – sifat darajalari
kelbetlik feyil – sifatdosh
kelbetlik feyil toplamı – sifatdosh oboroti
keler máhál – kelasi zamon
kelisiw – moslashuv
keńeytilgen anıqlawısh – (kengaytirilgan aniqlovchi); yoyiq aniqlovchi
keńeytilgen ayqınlawısh – (kengaytirilgan izohlovchi)
keńeytilgen gáp aǵzası – (kengaytirilgan gap bo‘lagi); yoyiq gap bo‘lagi
keńeytilmegen jay gáp – yig‘iq sodda gap
keńeytilgen jay gáp – yoyiq sodda gap
keyinli tásir – keyingi tasir
kiris aǵza – (kirish bo‘lak); kirish so‘z
kiris gáp – kirish gap
kitabıy stil – kitobiy uslub
kishireytiwshi mánili atlıq – kichraytirish va erkalash otlari
kishireytiwshi (mánili) atlıq jasawshi qosımtalar – otlarning kichraytirish va erkalash shakllari
kontakt baylanıs – kontakt bog‘lanish
kómekshi feyiller – ko‘makchi fe’llar
kómekshi sózler – yordamchi so‘zlar
kóp baǵınıńqılı qospa gápler – murakkab ergash gapli qo‘shma gaplar
kóplik qosımtalar – ko‘plik qo‘shimchasi
kóp mánili atlıqlar – ko‘p ma‘noli otlar
kóp mánili sóz – ko‘p ma‘noli so‘z
kóp noqat – ko‘p nuqta
kóplik jalǵaw – ko‘plik qo‘shimchasi
kóplik san – ko‘plik
kórin iske eliklewish sózler – holatga taqlid so‘zlar
kórkem ádebiyat stili – badiiy uslub
kórkem súwretlew quralları – badiiy tasvir vositalari
kórkem shıǵarmalar – badiiy asarlar
kúshli pát – kuchli urǵu
kúsheytiw janapayı – kuchaytiruv yuklamasi

Q

qamaw buwın – (ikki tomonlama yopiq bo‘gin)
qaratpa aǵza (sóz) – undalma
qaratpa gápler – undalmali gaplar
qaratpa sóz-gápler – undalmali so‘z-gaplar
qarsılas baǵınıńqılı qospa gáp – to‘siqsiz ergash gapli qo‘shma gap
qarsılas dáneker – zidlov bog‘lovchisi
qarsılas dizbekli qospa gáp – zidlov bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
qarsılas pısıqlawısh – (qiyoslash holi)
qatara kelgen bir túr dawıssız hárip – qator kelgan bir xil undosh harflar
qatarlıq san – tartib son
qatnas qaǵazları – aloqa qog‘ozlari
qatnaslıq sózler – aloqador so‘zlar qawıs – qavs
qısıq dawıslı – (tor unli)
qısqarǵan atlıqlar – qisqartma otlar
qısqarǵan sózler – qisqartma so‘zlar
qıya tolıqlawısh – vositali to‘ldiruvchi
qos noqat – ikki nuqta
qosımta – qo‘shimcha
qosımta jalǵanıwı – qo‘shimcha qo’shilishi (qo‘shimcha qo‘shish bilan yasalgan so‘zlar)
qospa atawısh bayanlawısh – qo‘shma otlashgan kesim
qospa ayqınlawısh – (qo‘shma izohlovchi)
qospa bayanlawısh – qo‘shma kesim qospa dáneker – qo‘shma bog‘lovchi
qospa feyil – qo‘shma fe’l
qospa feyil bayanlawısh – qo‘shma fe’l kesim
qospa kelbetlik – qo‘shma sifat
qospa sóz – qo‘shma so‘z
qospa tolıqlawısh – (qo‘shma to’ldiruvchi)
qos dawıslı háripler – qo‘sh unli harflar
qospa almasıq – qo‘shma olmosh
qospa anıqlawısh – (qo‘shma aniqlovchi)
qospa gáp – qo‘shma gap
qospa ráwish – qo‘shma ravish
qospa sanlıq – qo‘shma son
qospalanǵan bayanlawısh – murakkab kesim
qospalanǵan joba – murakkab reja
qospalanǵan sintaksislik pútinlik – murakkab sintaktik butunlik

L

leksika – leksika
leksikalıq quram – leksik qatlam
leksikalıq máni – luǵaviy ma’no
leksikalıq sinonimler – leksik sinonimlar
leksikologiya – leksikologiya
lersikografiya – lersikografiya
logikalıq pát – mantiqiy urǵu

M

maqset baǵınıńqılı qospa gáp – maqsad ergash gapli qo‘shma gap
maqset pısıqlawısh – maqsad holi
maqset ráwishi – maqsad ravishi
máhál mánisi – zamon ma‘nosi
maqullawshı sóz-gáp – tasdiq ma‘noli so‘z-gap
mámleketlik til – davlat tili
mámleketlik til biyligi – davlat tili maqomi
mániles sózler – ma’nodosh so‘zlar
mánili sóz – ma‘noli so‘z
mánili sóz shaqapları – mustaqil so‘z turkumlari
mánilik qatnas – ma’noviy aloqa
menshikli atlıqlar –atoqli otlar
menshikli qospa atlıqlar – atoqli qo‘shma otlar
metafora – metafora
mezgilles dizbekli qospa gáp – inkor bog‘lovchisi yordamida bog‘langan qo‘shma gap
milliy til – milliy til
modal sózler – modal so‘zlar
modallıq janapay – (modallik yuklamasi)
morfologiya – morfologiya
morfologiyalıq norma – morfologik me’yor
morfologiyalıq sinonimler – morfologik sinonimlar
muǵdar-dáreje pısıqlawıshı – daraja-miqdor holi
muǵdar-dáreje ráwishi – miqdor-daraja ravishi

N

naqıl-maqallar – maqol va matallar
nátiyje dánekeri – (natija bog‘lovchisi)
neologizm – neologizm
niyetli keler máhál – kelasi zamon maqsad fe’li
noqat – nuqta
noqatlı útir – nuqtali vergul
norma – me’yor

O

omonimler – omonimlar (shakldosh so‘zlar)
oratorlar stili – notiqlar uslubi
orfoepiya – orfoepiya
orfoepiyalıq sózlik – orfoepik lug’at
orfografiya – orfografiya
orfografiyalıq sózlik – imlo lug’ati
orfogramma – orfogramma
ocherk – ocherk

P

paronimler – paronimlar
pát – urǵu
pátli buwın – urǵuli bo‘g‘in
pátsiz buwın – urǵusiz bo‘g‘in
pısıqlawısh – hol
pısıqlawısh baǵınıńqı gáp – hol ergash gap
pısıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – holli so‘z birikmasi
poetikalıq stil – (poetik uslub)
prozalıq stil – (prozaik asarlar uslubi)
publicistikalıq stil – publitsistik uslub

R

ráwish – ravish
ráwishtiń arttırıw dárejesi – ravishning orttirma darajasi
ráwishtiń salıstırıw dárejesi – ravishning qiyosiy darajasi
ráwishtiń dárejeleri – ravishlarda daraja
rásmiy hújjetler – rasmiy hujjatlar
rásmiy is qaǵazları – rasmiy ish qog‘ozlari
rásmiy is qaǵazlarınıń stili – rasmiy ish qog‘ozlari uslubi
rásmiy stil – rasmiy uslub
replika – luqma; replika
rim cifrı – rim raqami
rus tili arqalı kirgen sózler – rus tili orqali kirgan so‘zlar
russha-qaraqalpaqsha sózlik – ruscha-qoraqalpoqcha lug’at
rus tilinen kirgen sózler – rus tilidan kirgan so‘zlar

S

salıstırıw dáreje – qiyosiy daraja
salıstırmalı baǵınıńqılı qospa gáp – (qiyoslash ergash gapli qo‘shma gap)
sanaq san – sanoq son
sanlıq – son
sebep baǵınıńqılı qospa gáp – sabab ergash gapli qo‘shma gap
sebep dáneker – sabab bog‘lovchisi
sebep-nátiyje dizbekli qospa gáp – (sabab-natija mazmunli bog‘langan qo‘shma gap)
sebep pısıqlawısh – sabab holi
sebep ráwishi – sabab ravishi
sepleniw – turlanish
seplik – kelishik
seplik qosımtaları (jalǵawlar) – kelishik qo‘shimchalari
ses – tovush
ses únlesligi – tovush singarmoniyasi
seske eliklewish sózler – (tovushga taqlid so‘zlar)
siltew almasıǵı – ko‘rsatish olmoshi
sın baǵınıńqılı qospa gáp – holat (ravish) ergash gapli qo‘shma gap
sın ráwishi – holat ravishi
sın pısıqlawısh – ravish holi
sinonim atlıqlar – sinonim otlar
sinonim feyiller – sinonim fe’llar
sinonimlik qatar – sinonimik qator
sinonimiya – sinonimiya
sinonimler – sinonimlar (ma’nodosh so‘zlar)
sinonimler sózligi – sinonimlar lug’ati
sintaksis – sintaksis
sintaksislik baylanıs – sintaktik bog‘lanish
sintaksislik máni – sintaktik ma’no
sintaksislik sinonimler – sintaktik sinonimlar
sintaksislik wazıypa – sintaktik vazifa
sızıqsha – tire; defis, chiziqcha
soraw belgisi – so‘roq belgisi
soraw – so‘roq
soraw almasıǵı – so‘roq olmoshi
soraw gáp – so‘roq gap
soraw janapay – so‘roq-taajjub yuklamasi
soraw sóz-gápler – (so‘roq so‘z-gaplar)
sóylew aǵzaları – nutq a‘zolari
sóylew mádeniyatı – nutq madaniyati
sóylew stilleri – nutq uslublari; so‘zlashuv uslubi
sóylewshiniń gápi – muallif gapi
sóz baylıǵı – so‘z boyligi
sóz-gáp – so‘z-gap
sóz dizbegi – so‘z birikmasi
sóz jasalıw – so‘z yasash
sóz jasaw usılları – so‘z yasash usullari
sóz jasawshı qosımta – so‘z yasovchi qo‘shimcha
sóz mánisi – so‘z ma‘nosi
sóz qosılıw usılı – so‘z qo‘shish usuli
sóz páti – so‘z urǵusi
so’z tiykarı – so‘z o‘zak -negizi
sóz túrlewshi qosımtalar (jalǵawlar) – so‘z turlovchu qo‘shimchalar
sóz shaqapları – so‘z turkumlari
sózdiń imlası – so‘zning imlosi
sózdiń kóp mánililigi – so‘zning ko‘p ma‘noliligi
sózdiń qurılısı – so‘z tarkibi
sózdiń dáslepki mánisi – so‘zning bosh ma‘nosi
sozılınqı dawıslı – cho‘ziq unli tovush
sózlik – lug’at
sózlik túrleri – lug‘at turlari
sózlik quram – lug’at qatlami
stilistikalıq shegaralanǵan sózler – stilistik chegaralangan so‘zlar
stilistikanıń tiykarı – stilistikaning asosi
stillik neytral sózler (bir stil ushın biytárep sózler) – uslubiy neytral uslub
stillik figura – uslubiy figura

T

tabıs sepligi – tushum kelishigi
tákirar almasıq – takroriy olmosh
tákirar atlıq – takroriy ot
tákirar dánekerler – takror bog‘lovchilar
tákirar sóz – takroriy so‘z
tákirar eliklewish sózler – takror taqlid so‘zlar
tákirar kelbetlikler – takroriy sifatlar
tákirar tańlaq – takroriy undovlar
tákirar ráwish – takroriy ravish
talqılaw tekstleri – muhokama-matnlar
tańlaq sóz-gápler – undov so‘z-gaplar
tańlaq (sózler) – undov
tartım jalǵaw – egalik qo‘shimchalari
tartımlı seplew – (egalik qo‘shimchali turlanish)
temanıń mazmunı – mavzuning mazmuni
teń baǵınıńqılı qospa gápler – teng ergash gapli qo‘shma gaplar
teń (dizbekli) baylanıstaǵı sózler – teng bog‘langan so‘zlar
termin – termin; atama
terminologiyalıq sózlik – terminlar lug’ati
til artı – til orqa
til aldı – til oldi
til dawıssız sesleri – til undosh tovushi
til sesleri – nutq tovushlari
til stilleri – nutq uslublari
tilek meyil – istak mayli
tiller ortasındaǵı
qarım-qatnas – tillar o‘rtasidagi munosabatlar
til ortası – til o‘rta
tımsallar stili – (timsollar uslubi)
tirkewish – ko‘makchi
tirkewish xızmettegi sózler – vazifadosh ko‘makchilar
tırnaqsha – qo‘shtirnoq
tiykar kelbetlik – tub sifat
tiykar sóz (túbir so’z) – tub so‘z
tiykarǵı bo’lim – asosiy qism
tiykarǵı máni – asosiy (neytral) ma’no
tiykarǵi pikir – asosiy fikr
tiykarǵı tańlaq – (tub undov)
tolıqlawısh – to‘ldiruvchi
tolıqlawısh baǵınıńqı gáp – to‘ldiruvchi ergash gap
tolıqlawıshlıq qatnastaǵı sóz dizbegi – to‘ldiruvchi munosabatli so‘z birikmasi
topar – guruh
toplaw san – jamlovchi son
tolıq gáp – to’liq gap
tolıq emes gáp – to’liqsiz gap
turaqlı sóz – ibora
túrkiy tiller – turkiy tillar
turmıs-salt (etiketlik) tańlaǵı –
túsindirmeli dizbekli qospa gáp – izohlovchili bog‘langan qo‘shma gap
túsindirme sózlik – izohli lug‘at
tuyǵı-sezim tańlaǵı – his-hayajon undovlari
tuwra gáp – ko‘chirma gap
tuwra máni – bosh (asosiy) mano
tuwra tártip – odatdagi tartib
tuyıq buwın – yopiq bo‘g‘in
túbir (túbir so’z) – o‘zak ; tub so‘z
túbirles sózler – o‘zak dosh so‘zlar
túpkilikli tirkewishler – sof (asl) ko‘makchilar
tuwra máni – o‘z ma‘nosi
túsinik – tushuncha
tuwra tolıqlawısh – vositasiz to‘ldiruvchi

U

ulıwma ádebiy sózler – umumxalq ishlatiladigan adabiy so‘zlar
ulıwmalastırıwshı sózler – umumlashtiruvchi so‘zlar
ulıwmalıq máni – umumiy ma’no
úndew belgisi – undov belgisi
úndew gáp – undov gap
ushırma sózler – hikmatli so‘zlar

Ú

úlgi – namuna ún – shovqin; un
únleslik nızamı – singarmonizm qonuni
únli – jarangli
únli dawıssız ses – jarangli undosh tovush
únsiz – jarangsiz
únsiz dawıssız ses – jarangsiz undosh tovush
útir – vergul
úylesiw (izafet) – izofa; (qaratqichli bog‘lanish)
úylesiwshi anıqlawısh – qaratqich(li) aniqlovchi

W

ólshew birlikleri – hisob so‘zlari
ónimli – unumli
ózbek xalıq dialektleri – o‘zbek xalq shevalari
ózgelik dáreje – orttirma nisbat
ózgergen tártip – o‘zgargan tartib
ózlestirilgen gáp – o‘zlashtirma gap
ózlik almasıǵı – o‘zlik olmoshi
ózlik dáreje – o‘zlik nisbat
waqıt baǵınińqılı qospa gáp – payt ergash gapIi qo‘shma gap
waqıt pısıqlawısh – payt holi
waqıt ráwishi – payt ravishi
orın atları – o‘rin bildiruvchi otlar
orın atların jasawshı qosımtalar – o‘rin-joy otlarini yasovchi qo‘shimchalar
orın baǵınińqılı qospa gáp – o‘rin ergash gapli qo‘shma gap
orın pısıqlawısh – o‘rin holi
orın ráwishi – o‘rin ravishi
orın sepligi – o‘rin-payt kelishigi
orın tártibi – gapda so‘z tartibi
orın almasıw tártibi – o‘zgargan tartib
ótken máhál – o‘tgan zamon

E

eki bas aǵzalı gápler – ikki bosh bo‘lakli gaplar
eki tillik awdarma sózlik – ikki tillik (tarjima) lug’at
eliklewish sózler – taqlid so‘zlar
erinlik dawıslı sesler – lablangan unli tovushlar
erinlik dawıssız ses – lab undosh tovushi
eziwlik dawıslı sesler – lablanmagan unli tovushlar
esaplıq san – miqdor son

Z

zattıń túr-túsi – predmetning belgisi

Sh

shamalıq san – chama son
shárt baǵınıńqılı qospa gáp – shart ergash gappi qo‘shma gap
shárt dáneker – (shart bog‘lovchisi)
shárt meyil – shart mayl
shárt pısıqlawısh – shart holi
shawqım – shovqin
sheriklik dáreje – birgalik nisbat
shıǵıs sepligi – chiqish kelishigi

C

cifr – raqam
citata – sitata]]> bekan Fri, 21 Mar 2025 10:02:13 +0000